ભારત સરકારે WhatsApp સહિત તમામ મેસેજિંગ એપ્સ અંગે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. ભારત સરકારના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નવા નિયમને અનુસરીને, WhatsApp અને અન્ય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ માટે હવે ફોનમાંથી સિમ કાર્ડ દૂર થતાંની સાથે જ તેમના એકાઉન્ટની ચેટ અને કોલિંગ સેવાઓમાંથી લોગ આઉટ કરવું ફરજિયાત બનશે. નવા નિયમમાં WhatsApp વેબ અથવા કમ્પ્યુટર પર અન્ય મેસેજિંગ વેબ સેવાઓનો ઉપયોગ કરતા વપરાશકર્તાઓને દર છ કલાકે ફરીથી પ્રમાણિત કરવા અથવા લોગ ઇન કરવાની પણ જરૂર છે. આ નિયમની સૌથી વધુ અસર દુબઈ, કતાર, કેનેડા અને અન્ય દેશોમાં રહેતા અથવા ફરવા જતા લોકો પર પડશે.
DoTએ આ બધા મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મને નિર્દેશ આપ્યો છે કે વપરાશકર્તાઓ તેમના ઉપકરણોમાં સક્રિય સિમ કાર્ડ વિના તેમની સેવાઓનો ઉપયોગ કરતા અટકાવે. સરકારના નવા નિયમો હેઠળ, મેસેજિંગ એપ્સ હવે ફક્ત સક્રિય સિમ કાર્ડવાળા ઉપકરણો પર જ ચાલી શકશે. ભારત સરકારના નવા નિયમ હેઠળ, આ એપ્સે 90 દિવસની અંદર ખાતરી કરવી પડશે કે વપરાશકર્તાઓના સિમ કાર્ડ તેમની સેવા સાથે સતત જોડાયેલા રહે.
ભારત સરકારે આ નિયમ યુઝરની સુરક્ષા વધારવા માટે રજૂ કર્યો છે, પરંતુ ઘણી પરિસ્થિતિઓમાં, તે યુઝર માટે પણ સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે, ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં નેટવર્ક નબળું હોય છે અથવા વારંવાર ડિસ્કનેક્ટ થાય છે. આ નવો નિયમ મીડિયા અને અન્ય સંસ્થાઓમાં કામ કરતા લોકોને અસર કરશે જેઓ તેમના ડેસ્કટોપ પર લાંબા સમય સુધી WhatsApp વેબનો ઉપયોગ કરે છે. ચાલો જોઈએ કે આ નવા DoT નિયમને કારણે કયા વપરાશકર્તાઓને સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે અને તેમને કયા પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
DoTનો નવો નિયમ NRI માટે મોટો માથાનો દુખાવો બની શકે છે. હવે, દુબઈ, કતાર અને કેનેડા જેવા દેશોમાં રહેતા ભારતીય વપરાશકર્તાઓ તેમના ભારતીય WhatsApp નંબરનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. નેટવર્ક બદલતા, એકાઉન્ટ વારંવાર ચકાસણીની વિનંતી કરશે અને લોગ આઉટ થશે. તેથી, આ નિયમ વિદેશમાં રહેતા ભારતીય નંબરોમાંથી WhatsAppનો ઉપયોગ કરનારાઓ માટે અચાનક મોટો આંચકો સાબિત થઈ શકે છે.
જો કોઈ વપરાશકર્તા ડ્યુઅલ-સિમ સેટઅપમાં સિમ સ્વેપ કરે છે અથવા સિમ ખોવાઈ ગયા પછી તરત જ તે બીજું સિમ બદલી નાખે છે, તો તેમની મેસેજિંગ ઍક્સેસ થોડા સમય માટે અટકી જઈ શકે છે. આ પગલું ચોરી કે છેતરપિંડીની ઘટનામાં તાત્કાલિક સુરક્ષા તો પૂરી પાડે છે, પરંતુ તે સામાન્ય વપરાશકર્તાઓ માટે પરેશાની ઉભી કરી શકે છે.
કોલ સેન્ટર, મીડિયા હાઉસ અથવા કોર્પોરેટ કર્મચારીઓ જે કલાકો સુધી WhatsApp વેબનો ઉપયોગ કરે છે તેમને હવે દર છ કલાકે તેમના મોબાઇલમાંથી QR કોડ સ્કેન કરીને અથવા અન્ય પદ્ધતિઓ દ્વારા ફરીથી લોગિન કરવું પડશે. દરરોજ વારંવાર લોગ ઇન કરવું વપરાશકર્તાઓ માટે પરેશાનીભર્યું હોઈ શકે છે.
નવા નિયમની સૌથી વધુ અસર તે લોકો પર પડશે જ્યાં નેટવર્ક પહેલાથી જ નબળું છે અથવા વારંવાર ડિસ્કનેક્ટ થઇ જતું હોય છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં, જો ફોનનું સિગ્નલ ડ્રોપ થાય છે અથવા નેટવર્ક થોડા સમય માટે ગાયબ થઈ જાય છે, તો એપ્લિકેશન ચકાસણી કરવામાં અસમર્થ રહેશે અને તરત જ લોગ આઉટ થઈ શકે છે. ગ્રામીણ વિસ્તારો, પર્વતીય પ્રદેશો, સરહદી જિલ્લાઓ અને વારંવાર નેટવર્કમાં વધઘટ અનુભવતા વપરાશકર્તાઓને સૌથી વધુ સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડશે.
ટેક નિષ્ણાતો માને છે કે WhatsApp પાસે હાલમાં એવી સુવિધા નથી જે તેને સિમ પ્રવૃત્તિ તપાસવાની મંજૂરી આપે. આવામાં હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે WhatsApp આ સરકારી આદેશને કેવી રીતે અમલમાં મૂકશે. જો WhatsApp આ નવો નિયમ લાગુ કરે છે, તો તેણે તેની એપ્લિકેશનમાં એક નવો પ્રોટોકોલ ઉમેરવો પડશે જે ઉપકરણના IMSI (ઇન્ટરનેશનલ મોબાઇલ સબસ્ક્રાઇબર આઇડેન્ટિટી) ડેટા અથવા સિમ પ્રવૃત્તિને સતત તપાસે છે.
DoTનો નવો નિયમ ફક્ત યુઝર્સની સલામતી માટે જ નથી, પરંતુ તે ભારતના ટેલિકોમ ઇકોસિસ્ટમ પર પણ મોટી અસર કરશે. સરકારી એજન્સીઓ હંમેશા આતંકવાદ અને બાળ પોર્નોગ્રાફી જેવા મુદ્દાઓ પર કાર્યવાહી કરવા માટે મેસેજિંગ એપ્સ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખવા માંગે છે. આ પગલું ભારતીય કાનૂની માળખા સાથે મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મને વધુ મજબૂત રીતે સંકલિત કરવાનો પ્રયાસ છે.
જ્યારે કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે આ વારંવાર થતી સમસ્યા વપરાશકર્તાઓને SMS અને જૂની વોઇસ કોલિંગ તરફ પાછા લઈ જઈ શકે છે, જે ભારતીય ટેલિકોમ કંપનીઓ માટે આવકમાં વધારો કરી શકે છે.
DoTનો આ નિયમ ચોક્કસપણે યુઝર્સની સલામતી તરફ એક મોટું પગલું છે, પરંતુ તે યુઝર્સ માટે એક નવી ડિજિટલ જવાબદારી પણ રજૂ કરે છે. હવે, એ જોવાનું બાકી છે કે WhatsApp જેવી વિશાળ કંપની તેને કેવી રીતે લાગુ કરે છે.
