સૌથી લાંબુ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ ક્યારે 7 કે 8 સપ્ટેમ્બરના રોજ થશે? ચંદ્ર 82 મિનિટ માટે લાલ દેખાશે!

2025ના બીજા ચંદ્રગ્રહણની રાહ હવે પૂરી થવાની છે. આવતા મહિને, સપ્ટેમ્બર 2025માં, વર્ષનું બીજું અને છેલ્લું પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ થવાનું છે. આ સમય દરમિયાન, વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં આકાશમાં લાલ ('બ્લડ મૂન') ચંદ્રમાનું અદ્ભુત દૃશ્ય જોવા મળશે. આકાશદર્શકોને સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ઘણી અદભુત ખગોળીય ઘટનાઓ જોવા મળશે. 7-8 સપ્ટેમ્બરના રોજ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ થવાની શક્યતા છે. આ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ લગભગ 82 મિનિટ સુધી ચાલશે અને તેમાં લાલ ચમકતો ચંદ્ર જોવા મળશે.

જ્યારે પૃથ્વી ચંદ્ર અને સૂર્યની વચ્ચે આવે છે અને ચંદ્ર પૃથ્વીના પડછાયામાં જાય છે ત્યારે પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ થાય છે. જો કે, ચંદ્ર સંપૂર્ણપણે અંધકારમાં અદૃશ્ય થતો નથી, પરંતુ લાલ રંગનો દેખાય છે. આ અદ્ભુત ઘટના રેલે સ્કેટરિંગ નામની ઘટનાને કારણે થાય છે.

આ ચંદ્રગ્રહણ એશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, આફ્રિકા અને આખા યુરોપમાં દેખાશે, જ્યારે ભારતના મુખ્ય શહેરો પણ હવામાનની સ્થિતિના આધારે તેનો અદ્ભુત નજારો જોઈ શકશે.

પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ, જેને ઘણીવાર 'બ્લડ મૂન' પણ કહેવામાં આવે છે, તે ચંદ્રને ચમકતા ઘેરા લાલ ગોળામાં ફેરવી દેશે. એવું માનવામાં આવે છે કે, આ ગ્રહણ તાજેતરના વર્ષોમાં સૌથી લાંબુ અને સ્પષ્ટ રીતે દેખાતું ચંદ્રગ્રહણ હશે. અહીં તમને જણાવી દઈએ કે આ વર્ષનું પહેલું ચંદ્રગ્રહણ માર્ચમાં થયું હતું અને તે અમેરિકામાં દેખાયું હતું.

7-8 સપ્ટેમ્બરના રોજ થનારું ચંદ્રગ્રહણ એશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, આફ્રિકા અને યુરોપના વિવિધ ભાગોમાં દેખાશે. ભારતમાં, આ દૃશ્ય મુખ્ય શહેરો- દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા, પુણે, લખનઉ, હૈદરાબાદ અને ચંદીગઢથી સ્પષ્ટપણે દેખાશે. જો કે, તે હવામાન અનુકૂળ છે કે નહીં અને વાદળો કે પ્રદૂષણ તેની દૃશ્યતાને અવરોધતું નથી તેના પર નિર્ભર રહેશે.

ગ્રહણ 7 સપ્ટેમ્બરના રોજ રાત્રે 8:58 વાગ્યે (IST)/15:25 UTC વાગ્યે શરૂ થશે અને 8 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 2:25 વાગ્યે (IST)/20:55 UTC વાગ્યે સમાપ્ત થશે.

આ સમય દરમિયાન ચંદ્ર લાલ થઈ જશે અને આ અદ્ભુત દૃશ્ય લગભગ 82 મિનિટ સુધી દેખાશે. આ સમયગાળો 7 સપ્ટેમ્બર રાત્રે 11:00 વાગ્યે (IST)/17:30 UTCથી શરૂ થશે અને 8 સપ્ટેમ્બર રાત્રે 12:22 વાગ્યે (IST)/18:52 UTC સુધી ચાલશે.

જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે સીધી આવે છે, ત્યારે તેનો સૌથી ઘેરો પડછાયો, જેને ઉમ્બ્રા કહેવાય છે, ચંદ્રની સપાટી પર પડે છે. આ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણનું કારણ છે. આ સમય દરમિયાન ચંદ્ર અંધકારમાં અદૃશ્ય થતો નથી, પરંતુ તાંબા અને ઘેરા લાલ રંગની આભામાં ચમકે છે.

આ અદ્ભુત પરંતુ રહસ્યમય દૃશ્યનું કારણ પૃથ્વીનું વાતાવરણ છે. જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ વાતાવરણમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તે ટૂંકા તરંગલંબાઇ કિરણો (જેમ કે વાદળી અને વાયોલેટ)ને ફિલ્ટર કરે છે અને ફક્ત લાંબા તરંગલંબાઇ લાલ અને નારંગી પ્રકાશ ચંદ્ર સુધી પહોંચે છે. આ જ કારણ છે કે ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્ર લાલ દેખાય છે.

timeanddate.com પર એક શહેર લુકઅપ ટૂલ ઉપલબ્ધ છે, જ્યાં તમે તમારા શહેરનું નામ દાખલ કરીને ચંદ્રગ્રહણનો ચોક્કસ સમય જાણી શકો છો.

જો તમે એવા વિસ્તારમાં ન હોવ જ્યાંથી ચંદ્રગ્રહણ દેખાશે, તો પણ તમે તેને લાઈવ જોઈ શકો છો. ઇટાલિયન ખગોળશાસ્ત્રી ગિયાનલુકા માસી દ્વારા સંચાલિત વર્ચ્યુઅલ ટેલિસ્કોપ પ્રોજેક્ટ આ ચંદ્રગ્રહણ અને 'બ્લડ મૂન'નું YouTube પર લાઈવ પ્રસારણ કરશે.

આ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ એ સમયે થશે જ્યારે ચંદ્રના પેરિજી એટલે કે પૃથ્વીના સૌથી નજીકના બિંદુ પર પહોંચવાના લગભગ ત્રણ દિવસ પહેલા થશે. આનો અર્થ એ છે કે, ચંદ્ર સામાન્ય કરતા થોડો મોટો દેખાશે.

7 સપ્ટેમ્બર પછીનું આગામી પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ માર્ચ 2026ની શરૂઆતમાં થશે. તે ઉત્તર અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને પૂર્વ એશિયામાંથી દેખાશે.