છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સોના અને ચાંદીએ રોકાણકારોને જોરદાર વળતર આપ્યું છે, પરંતુ હવે એક નવી ધાતુ ઉભરી રહી છે. એક નિષ્ણાતનું કહેવું છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં તેની કિંમત બમણી થવાની. AI અને વીજળીકરણની અમર્યાદિત માંગને કારણે વિશ્વ એક વિશાળ કોમોડિટી સુપરસાયકલની આરે છે, જેના કારણે તાંબાના ભાવમાં જોરદાર વધારો થઈ શકે છે.
ઇવાનહો માઈન્સના સંસ્થાપક અને સહ-અધ્યક્ષ રોબર્ટ ફ્રિડલેન્ડના મતે, વધતા ઉત્પાદન ખર્ચ અને અભૂતપૂર્વ માંગને કારણે તાંબાના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે. જાન્યુઆરી 2026માં સાઉદી અરેબિયામાં આયોજિત ફ્યૂચર મિનરલ્સ ફોરમ 2026માં બોલતા, ખાણકામ દિગ્ગજ કંપનીએ લાલ ધાતુ (તાંબુ) માટે ખૂબ જ આશાવાદી તસવીર રજૂ કરી હતી.
જ્યા છેલ્લા 5 વર્ષમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 53 ડોલરની આસપાસ સ્થિર રહ્યા છે, તો ફ્રિડલેન્ડે જણાવ્યું હતું કે, આ સમયગાળા દરમિયાન તાંબાના ભાવ અત્યારે સામાન્ય વધારા છતા પ્રતિ મેટ્રિક ટન 13,400 ડોલરની સર્વકાલીન ઉચ્ચતમ સપાટીએ પહોંચ્યા છે, પરંતુ આગામી સમયમાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે.
તાંબામાં કેમ તેજી આવશે?
કોમોડિટીના ભાવમાં આ વધારાનું એક મુખ્ય કારણ AI ડેટા સેન્ટર્સનું ઝડપી વિસ્તરણ છે. તેમણે જણાવ્યું કે 2026ના અંત સુધીમાં, વૈશ્વિક ડેટા સેન્ટર્સ વિશ્વના ત્રીજા સૌથી મોટા અર્થતંત્ર જાપાન જેટલી વીજળીનો વપરાશ કરશે. ફ્રાઇડલેન્ડે શિકાગોમાં તાજેતરમાં જ માઇક્રોસોફ્ટના ‘બેબી ડેટા સેન્ટર’નું ઉદાહરણ આપ્યું, જેના માટે 20 લાખ કિલોગ્રામ તાંબાની જરૂર હતી.
તેમણે કહ્યું કે ટેસ્લાના દરેક સર્વરને સોનું, લોખંડ, ગેલિયમ, એન્ટિમની, ટંગસ્ટન, ચાંદી, અનેક રેર અર્થ મિનરલ્સ, ઇન્ડિયમ, ટેન્ટેલમ, પેલેડિયમ, બેરિયમ, નાઈઓબિયમ અને ટાઇટેનિયમની જરૂર પડે છે. તેમણે કહ્યું કે જો આપણે ગ્રીન એનર્જી ચેન્જિસ અથવા AI સેન્ટર્સના સપનાને અવગણીએ તો પણ તાંબા જેવી ધાતુઓની ભારે અછત છે.
ફ્રાઇડલેન્ડે જણાવ્યું હતું કે આપણી વર્તમાન જીવનશૈલી જાળવી રાખવા માટે, વિશ્વ જેવી રીતે ચાલે છે તેવી જ રીતે ચલાવવા માટે, આપણે આગામી 18 વર્ષોમાં 70 કરોડ મેટ્રિક ટન તાંબુ કાઢવાની જરૂર પડશે. આ વિશાળ આંકડાને સમજવા માટે, આ બરાબર એટલી જ માત્રા છે જે માનવજાતે ગુફાઓમાંથી બહાર આવ્યા ત્યારથી 10,000 વર્ષોમાં તાંબુ કાઢ્યું છે.
ફ્રાઇડલેન્ડે એ વાત પર ભાર મૂક્યો હતો કે ભવિષ્યની આ વિશાળ માંગને પહોંચી વળવા માટે, 2050 સુધીમાં દર વર્ષે 6 નવી ઉચ્ચ-સ્તરીય તાંબાની ખાણો કાર્યરત કરવી પડશે. તે નવા ઉત્પાદનનો 40 ટકા ઉપયોગ પૂરી રીતે ગ્રીડ અપગ્રેડ, વીજળી અને ડેટા સેન્ટરો દ્વારા કરવામાં આવશે.
તાંબાના ભાવ કેમ બમણા થઈ શકે છે?
તેમણે કહ્યું કે 1900થી લઈને, અત્યાર સુધી તાંબાના એકમનું ઉત્પાદન કરવા માટે જરૂરી ઊર્જા 16 ગણી વધી ગઈ છે, અને તાંબાનું એક એકમ બનાવવા માટે જરૂરી પાણીની માત્રા બમણી થઈ ગઈ છે. એટલે તે સ્પષ્ટ છે કે ભવિષ્યની ખાણકામની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે તાંબાની કિંમત બમણી થવી જોઈએ.
