પાકિસ્તાને T20 વર્લ્ડ કપમાં ભારત સામે રમવાનો ઇનકાર કર્યો છે. બંને ટીમો 15 ફેબ્રુઆરીએ કોલંબોમાં ગ્રુપ સ્ટેજ મેચ રમવાની હતી. વર્લ્ડ કપ શરૂ થવાના પાંચ દિવસ પહેલા પાકિસ્તાન સરકારના આ પગલાથી ક્રિકેટ જગતમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. કારણ કે પાકિસ્તાનના આ પગલાથી ICCને મોટું નાણાકીય નુકસાન થશે.
ICC ટુર્નામેન્ટમાં ભારત-પાકિસ્તાન મેચથી આશરે 250 મિલિયન ડૉલર (રૂ. 2,200 કરોડથી વધુ)ની આવક થાય છે. ઘણા અહેવાલોના આ આવક રૂ. 3,000 કરોડથી વધુની બતાવવામાં આવી છે. તેથી, જો આ મેચ નહીં થાય, તો તમામ હિસ્સેદારોને મોટું નાણાકીય નુકસાન થશે.
પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડની વાર્ષિક આવક 35-45 મિલિયન ડૉલરની વચ્ચે છે. આનો અર્થ એ કે પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ વાર્ષિક રૂ. 300 થી રૂ. 400 કરોડની વચ્ચે કમાણી કરે છે. તેમાં ICC તરફથી પાકિસ્તાનની આવક, PSLની કમાણી, શ્રેણી અને ટિકિટના ભાવ અને સ્પોન્સરશિપની આવકની વિગતો આપવામાં આવી છે. જોકે, PCBની આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત ICC તરફથી તેનો આવક હિસ્સો છે, જે તેની કુલ કમાણીના 80 ટકાથી વધુ હોવાનું કહેવાય છે.
હવે જો આપણે એક જ ભારત-પાકિસ્તાન ICC મેચમાંથી થતી આવકને ધ્યાનમાં લઈએ, તો તે રૂ. 2200 કરોડથી વધુ છે. ક્યારેક તે રૂ. 3000 કરોડથી વધુ હોવાનો અંદાજ લગાવવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે એક જ ભારત-પાકિસ્તાન મેચ સાત વર્ષમાં પાકિસ્તાન જેટલી કમાણી કરે છે તેટલી આવક ઉત્પન્ન કરે છે.
એ વાત પણ કોઈથી છુપાયેલી નથી કે, ICCનો સૌથી મોટો આવકનો સ્ત્રોત ભારત-પાકિસ્તાન મેચ છે, કારણ કે તે વિશ્વભરમાં જોવામાં આવે છે અને અબજો રૂપિયાની જાહેરાત આવક ઉત્પન્ન કરે છે. આ જ કારણ છે કે, બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય શ્રેણીની ગેરહાજરી હોવા છતાં, ICC તેમને બહુરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટમાં એક જ જૂથમાં જૂથબદ્ધ કરે છે જેથી બંને વચ્ચે સ્પર્ધા થાય.
જો બંને ટીમો વર્લ્ડ કપમાં ટકરાતી નથી, તો યજમાન પ્રસારણકર્તા ફક્ત જાહેરાતથી જ 200 થી 250 કરોડ રૂપિયા ગુમાવી શકે છે. ભારત-પાકિસ્તાન મેચ જેવી મોટી મેચમાં 10 સેકન્ડનો જાહેરાત સ્લોટ 40 લાખ રૂપિયા સુધી વેચાય છે.
આવામાં એ તો સ્પષ્ટ છે કે, જો પાકિસ્તાન આ મેચનો બહિષ્કાર કરવાની હિંમત કરશે, તો ICCને મોટું નુકસાન થશે. ICC પછી પાકિસ્તાનને આ નુકસાનની ભરપાઈ કરવાનો આદેશ આપી શકે છે અથવા તેના પર કડક પ્રતિબંધો લાદી શકે છે. આનાથી પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ પુરી રીતે નુક્સાનીમાં જઈ શકે છે.
જો ભારત-પાકિસ્તાન મેચ નહીં થાય, તો ટીમ ઈન્ડિયાને રમ્યા વિના વોકઓવર મળશે. તેમને મફતમાં બે પોઈન્ટ મળી જશે, અને પાકિસ્તાનને નેટ રન રેટમાં પણ નોંધપાત્ર નુકસાન થશે. આનાથી વર્લ્ડ કપમાં તેની આગળ રમવાની તકો જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
પાકિસ્તાનનું આ નાટક ઘણા દિવસોથી ચાલી રહ્યું છે. ટીમે એશિયા કપનો બહિષ્કાર કરવાની ધમકી આપી હતી, પરંતુ પાછળથી રમવા માટે આવી હતી. આ વખતે, તે બાંગ્લાદેશ અને ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવમાં પણ વચ્ચે કૂદી પડ્યું.
પાકિસ્તાને બાંગ્લાદેશને ઉશ્કેર્યું, આખરે તેમને ટુર્નામેન્ટમાંથી ખસી જવાની ફરજ પડી. ત્યારપછી પાકિસ્તાને ટુર્નામેન્ટનો બહિષ્કાર કરવાની ધમકી આપી, અને પછી પોતે જ ભારત સાથે ફક્ત મેચ રમવાની ના પાડવાનું શરૂ કર્યું.
ICC, PCB અને BCCI 2027 સુધી ભારત-પાકિસ્તાન મેચો માટે હાઇબ્રિડ મોડેલ પર સંમત થયા હોવા છતાં પાકિસ્તાન દ્વારા આવું પગલું ભરવાની હિંમત આવી છે. સ્પષ્ટપણે સંમતિ છે કે બંને દેશો તટસ્થ સ્થળોએ ICC ટુર્નામેન્ટ રમશે. તેથી, પાકિસ્તાન બોર્ડ માટે આવા પસંદગીયુક્ત બહિષ્કારને યોગ્ય ઠેરવવાનું સરળ રહેશે નહીં.
ICCએ હવે આ સમગ્ર મુદ્દાને ઉકેલવા માટે એક બેઠક બોલાવી છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે, પાકિસ્તાન સામે કડક કાર્યવાહી પર ચર્ચા થઈ શકે છે.
ICCના સંભવિત પ્રતિબંધો શું હોઈ શકે છે?: પાકિસ્તાન સુપર લીગ (PSL)માં વિદેશી ખેલાડીઓની ભાગીદારી પર પ્રતિબંધ, તેમજ લીગ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા અને વ્યાપારી સમર્થન પાછું ખેંચવું. ICCના રેવન્યુ પૂલમાંથી પાકિસ્તાનની આવકમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો, જેના પર PCB મોટાભાગે આધારિત છે. ભારત-પાકિસ્તાન મેચો ન થવાને કારણે થયેલા નોંધપાત્ર રેવન્યુ નુકસાનની ભરપાઈ કરવા બ્રોડકાસ્ટર્સને નિર્દેશ આપ્યો. એશિયા કપમાંથી બહાર થઇ જવું. પાકિસ્તાનને લગતી બધી દ્વિપક્ષીય શ્રેણીઓ પર પ્રતિબંધ.
9.jpg)
