ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારો (FPI સેલ-ઓફ)નો ટ્રેન્ડ સતત ચાલુ રહ્યો છે. FPI મે મહિનામાં પણ પાછા ફરી રહ્યા હોય એવું દેખાતું નથી. તેમની આવી ઉદાસીનતાનો અંદાજ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે, આ વર્ષે, ફેબ્રુઆરીને છોડીને, અત્યાર સુધી મોટા પાયે વેચાણ જોવા મળ્યું છે, જેમાં રૂ. 2 લાખ કરોડથી વધુનો ઉપાડ થયો હોવાનું જાણવા મળે છે. વૈશ્વિક તણાવે આમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે, જેના કારણે રોકાણકારો સાવચેતીભર્યા વલણ અપનાવી રહ્યા છે.
ફેબ્રુઆરીના અંતમાં શરૂ થયેલા US-ઈરાન યુદ્ધને કારણે વધતા જતા વૈશ્વિક તણાવે FPI સેલ-ઓફની ગતિને વધુ ઝડપી બનાવી છે.
એક સમાચાર એજન્સીના અહેવાલમાં ડિપોઝિટરી ડેટાનો ઉલ્લેખ કરીને બતાવવામાં આવ્યું છે કે, ચાલુ મે મહિનામાં ભારતીય બજારમાંથી FPI સેલ-ઓફ અત્યાર સુધીમાં રૂ. 14,231 કરોડ સુધી પહોંચી ગયા છે. આ અગાઉ, એપ્રિલમાં, વિદેશી રોકાણકારોએ ભારે વેચવાલી જોઈ હતી, જેમાં ભારતીય ઇક્વિટી બજારમાંથી રૂ. 60,847 કરોડ પાછા ખેંચાયા હતા.
મે મહિનાથી અત્યાર સુધીમાં વધારાના ઉપાડ સાથે, 2026માં કુલ FPI ઉપાડ હવે રૂ. 2 લાખ કરોડને વટાવી ગયો છે. પાછલા 2025માં પુરા વર્ષ દરમિયાન આ આંકડો રૂ. 1.66 લાખ કરોડ હતો.
આ વર્ષના માસિક વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે, ફક્ત ફેબ્રુઆરી 2026માં વિદેશી રોકાણકારોએ ખરીદી કરી હતી, જ્યારે બાકીના બધા મહિનામાં તેઓનો મૂડ ખરાબ રહ્યો હતો. ફેબ્રુઆરીમાં, FPIએ રૂ. 22,615 કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું.
જાન્યુઆરી-FPI વેચાણ-રૂ. 35,962 કરોડ, માર્ચ-FPI વેચાણ-રૂ.1.17 લાખ કરોડ, એપ્રિલ-FPI વેચાણ-રૂ. 60,847 કરોડ, મે (અત્યાર સુધી)-FPI વેચાણ-રૂ. 14,231 કરોડ.
અહીં એ જાણી લેવું જરૂરી છે કે, આખરે વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો ભારતીય બજારમાંથી કેમ ભાગી રહ્યા છે. આ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ ભૂ-રાજકીય તણાવ છે. વધતી જતી વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા ઉભરતા બજારો પ્રત્યે વિદેશી રોકાણકારોનો ભ્રમ દૂર કરી રહી છે. US-ઈરાન યુદ્ધને કારણે મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવે બહાર નીકળવાની ગતિને વધુ વેગ આપ્યો. માર્ચ મહિનામાં રેકોર્ડ FPI દ્વારા વેચાણ આનું ઉદાહરણ જોવા મળે છે.
મોર્નિંગસ્ટાર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિસર્ચ ઇન્ડિયાના ચીફ મેનેજર (રિસર્ચ) હિમાંશુ શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે, વૈશ્વિક તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવને કારણે ફુગાવાના જોખમમાં વધારો થયો છે. વ્યાજ દરના દબાણમાં પણ વધારો થયો છે, જેના કારણે સેન્ટિમેન્ટમાં ઘટાડો થયો છે અને વેચાણ સતત ચાલુ રહ્યું છે.
