ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દેશમાં પ્લાસ્ટિક નોટો ચલણમાં લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે અને પોલિમર સબસ્ટ્રેટ શીટ્સના પુરવઠા માટે વૈશ્વિક ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે. આ નોટો કાગળના ચલણ કરતાં વધુ ટકાઉ હશે, અને ટૂંક સમયમાં રૂ 10- રૂ. 20ની નોટો સાથે એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ થઈ શકે છે.
ભારતમાં ટૂંક સમયમાં પ્લાસ્ટિક નોટો કાગળની નોટોનું સ્થાન લેશે! હાલમાં જ સૂત્રોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) પોલિમર નોટો ચલણમાં લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. હવે, મીડિયા સૂત્રો અનુસાર, RBI ટૂંક સમયમાં દેશમાં પોલિમર નોટો રજૂ કરવા માટે એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરી રહી છે, અને તેના માટે ખુબ મોટા પ્રમાણમાં તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે.
દેશની ચલણ પ્રણાલીમાં મોટા સુધારા તરફ એક પગલું ભરતા, RBIએ પોલિમર નોટોને ચલણમાં લાવવા માટે એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ કર્યું છે. મીડિયા સૂત્રોએ નજીકના સત્તાવાર સૂત્રોનો ઉલ્લેખ કરીને અહેવાલ આપ્યો છે કે, આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ, RBIના નોટ પ્રિન્ટિંગ આર્મ દ્વારા નોટો છાપવા માટે ઓપેસિફાઇડ પોલિમર સબસ્ટ્રેટ શીટ્સ (પ્લાસ્ટિક નોટો બનાવવા માટે વપરાતી મૂળ સામગ્રી) માટે વૈશ્વિક ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે EOI હેઠળ બિડ સબમિટ કરવાની અંતિમ તારીખ 18 ઓગસ્ટ નક્કી કરવામાં આવી છે.
અહેવાલો અનુસાર, ભારતીય રિઝર્વ બેંકે પોલિમર નોટોને ચલણમાં લાવવા માટેની તૈયારીઓ ઝડપી બનાવી છે. એવી અપેક્ષા છે કે તેઓ રૂ. 10 રૂ. 20ની નોટોથી આવા ચલણની શરૂઆત કરશે. જોકે, તેમના ચલણમાં આવવાની તારીખ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, પ્લાસ્ટિક નોટોનો સંપૂર્ણ પાયે રોલઆઉટ 2027માં શરૂ થઈ શકે છે.
પ્લાસ્ટિક નોટો કાગળના ચલણ કરતાં વધુ ટકાઉ હોય છે. તેઓ કાગળની નોટો કરતાં ગંદકી અને ભેજ માટે ઓછી સંવેદનશીલ હોય છે, જેના પરિણામે તેમની શેલ્ફ લાઇફ લાંબી હોય છે. જોકે પ્લાસ્ટિક નોટો છાપવાનો પ્રારંભિક ખર્ચ હાલની નોટો કરતાં વધુ હોઈ શકે છે, તેમનું લાંબું સેલ્ફ-લાઇફ હોવાને કારણે વારંવાર છાપવાની જરૂરિયાત પડતી નથી. આનાથી સમય જતાં ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
આ પહેલી વાર નથી જ્યારે RBIએ પોલિમર નોટો રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય. અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, વિશ્વભરના લગભગ 60 દેશોમાં પોલિમર નોટો ચલણમાં છે. તે સૌપ્રથમ ઓસ્ટ્રેલિયામાં શરૂ થઈ હતી, ત્યારપછી કેનેડા, યુનાઇટેડ કિંગડમ, સિંગાપોર, ન્યુઝીલેન્ડ, મલેશિયા, થાઇલેન્ડ, રોમાનિયા અને બ્રુનેઈનો સમાવેશ થાય છે. હવે, તેમને ભારતમાં પણ રજૂ કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
