દિલ્હી સરકારે ખાનગી શાળાઓમાં મનમાની ફી વધારાની પ્રથાને રોકવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. હવે દરેક ખાનગી શાળા માટે શાળા-સ્તરીય ફી નિયમન સમિતિ (SLFRC) ની રચના કરવી ફરજિયાત રહેશે. દિલ્હીના શિક્ષણ પ્રધાન આશિષ સૂદે જણાવ્યું હતું કે આ પગલું દિલ્હી શાળા શિક્ષણ (ફીના નિર્ધારણ અને નિયમનમાં પારદર્શિતા) અધિનિયમ 2025 અને તેના સંબંધિત નિયમો હેઠળ લેવામાં આવ્યું છે. આ અધિનિયમ અને નિયમો 10 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ સૂચિત કરવામાં આવ્યા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે આ નિર્ણય વાલીઓને નોંધપાત્ર રાહત આપશે.
"શાળાઓ મરજીથી નહીં વધારી શકશે ફી"
આશિષ સૂદે જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ શાળા મરજીથી ફી વધારી શકશે નહીં. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જો ફી વધારવી હોય, તો સમિતિ સમક્ષ એક નક્કર કારણ અને દરખાસ્ત રજૂ કરવી પડશે. શિક્ષણ નિયામકમંડળે આ સંદર્ભમાં વિગતવાર આદેશ જારી કર્યો છે. આ આદેશ કાયદાની કલમ 2(13) માં વ્યાખ્યાયિત દરેક "શાળા" ને લાગુ પડે છે અને શૈક્ષણિક સત્ર 2025-26 માટે છે. આદેશમાં જણાવાયું છે કે આ કાયદાનો ઉદ્દેશ્ય શાળાઓમાં ફીના નિર્ધારણ અને નિયમનમાં પારદર્શિતા લાવવાનો છે.
સમિતિ બનાવવા માટેની સમયમર્યાદા અને નિયમો
સરકારે સમિતિ બનાવવા માટે સમયમર્યાદા અને નિયમો નક્કી કર્યા છે. આ નિયમો હેઠળ:
- બધી ખાનગી શાળાઓએ 10 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં ફરજિયાતપણે SLFRC બનાવવું આવશ્યક છે.
- સમિતિના અધ્યક્ષ અને સભ્યોના નામ શાળાના નોટિસ બોર્ડ અને વેબસાઇટ પર જાહેર કરવા આવશ્યક છે.
- પાંચ વાલી અને ત્રણ શિક્ષક પ્રતિનિધિઓની પસંદગી લોટરી દ્વારા કરવામાં આવશે.
- ડ્રોની તારીખ, સમય અને સ્થળ ઓછામાં ઓછા સાત દિવસ અગાઉ જાહેર કરવા આવશ્યક છે.
- શાળા મેનેજમેન્ટે 25 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં સમિતિને પ્રસ્તાવિત ફી માળખું સુપરત કરવું આવશ્યક છે.
- સમિતિએ 30 દિવસની અંદર ફી દરખાસ્ત પર નિર્ણય લેવાનો રહેશે, તેના કારણો પણ જણાવવા પડશે.
- નિયમોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતા, વિલંબ અથવા મનસ્વીતા પર કાનૂની કાર્યવાહી થશે.
-આ આદેશ તાત્કાલિક અમલમાં છે અને કડક પાલનનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
વાલીઓ સમિતિમાં મજબૂત ભૂમિકા ભજવશે
એ નોંધવું જોઈએ કે 11 સભ્યોની સમિતિના પાંચ સભ્યો વાલીઓના પ્રતિનિધિઓ હશે. બાકીના સભ્યો શાળા વ્યવસ્થાપન અને શિક્ષકોના પ્રતિનિધિઓ હશે. ફી વધારા સંબંધિત તમામ દરખાસ્તો 25 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં સમિતિ સમક્ષ રજૂ કરવાની રહેશે. સમિતિ ચર્ચા કરશે અને ભલામણો કરશે, અને તે પછી જ નિર્ણય લેવામાં આવશે. વધુમાં, ફી નિયંત્રણ સમિતિઓ ફક્ત શાળા સ્તરે જ નહીં પરંતુ જિલ્લા સ્તરે પણ રચવામાં આવશે. આ સમિતિઓ કોઈપણ અનિયમિતતાઓનું નિરીક્ષણ કરશે અને વાલીઓની ફરિયાદો સાંભળશે. 2026-27 થી, કાયદા અને નિયમોમાં ઉલ્લેખિત સમયમર્યાદાનું કડક પાલન કરવામાં આવશે.
