'કુઆન વાલી જાત' મેળામાં દૂર-દૂરના ગામડાઓ અને શહેરોમાંથી હજારો શ્રદ્ધાળું ભરતપુર પહોંચે છે. મોટાભાગના લોકો પોતાના નાના બાળકોને લઈને મેળામાં આવે છે. લોકોની માન્યતા છે કે કૂવાવાળા બાબાના આશીર્વાદથી બાળકોનો નજર દોષ અને ભૂત-પ્રેત જેવી નકારાત્મક શક્તિઓથી છૂટકારો મળે છે. મેળાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે અહીં બાળકોનું મુંડન કરાવ્યા બાદ વિશેષ પૂજા કરાવવામાં આવે છે. પૂજા બાદ, બાળકોની આસપાસ એક મરઘાને ફેરવવામાં આવે છે, જે ખરાબ નજરથી બચાવવાની પરંપરા માનવામાં આવે છે. આ વિધિ બાળકોને ખરાબ નજરથી બચાવવા માટે કરવામાં આવે છે.
શ્રદ્ધાળું પોતાના ઘરથી બનાવેલી પુરી-પુઆ અને શાકભાજી લાવે છે. પૂજા બાદ, આ જ ભોજન આખા પરિવાર સાથે પ્રસાદ તરીકે ખાવામાં આવે છે. મેળામાં ઠેર-ઠેર ઢોલ-નગારાઓની થાપ અને ભજન-કીર્તનનો અવાજ સંભળાય છે, જે આ આયોજનને વધુ ભાવનાત્મક અને શ્રદ્ધાપૂર્ણ બનાવે છે. 'કુઆં વાલી જાત'નો આ મેળો એક પ્રાચીન પરંપરા છે, જે આજે પણ ભરતપુરમાં લોકોની ગાઢ આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે. આ આયોજન પેઢી દર પેઢી વિશ્વાસ સાથે મનાવવામાં આવે છે. આ બધી માહિતી સ્થાનિક લોકોના અનુભવ અને માન્યતાઓ પર આધારિત છે.
કુઆં વાલા મેળાનું આયોજન અષાઢ મહિનાના દર સોમવારે કરવામાં આવે છે, જે આ વખતે જૂન-જુલાઈ 2025માં આવે છે. આ મેળો સ્થાનિક મંદિરો અને કૂવાઓની આસપાસ ભરાય છે, જ્યાં લોકો સવારથી જ ભેગા થવાનું ચાલુ કરી દે છે. મુંડન માટે મેળામાં ખાસ પંડિતો અને વાળંદ હાજર રહે છે, જેઓ બાળકોના માથાનું મુંડન કરે છે. ત્યારબાદ પૂજારી બાળકના માથા પર મરઘો ફેરવે છે અને તેને મંત્રોચ્ચારથી આશીર્વાદ આપે છે. કેટલાક મામલાઓમાં મરઘાંઓને પાછળથી છોડી દેવામાં આવે છે અથવા દાન કરી દેવામાં આવે છે. ઝાડુ-ફૂંક કરાવવા દરમિયાન મંત્રો અને ધૂપ-દીપ કરવામાં આવે છે. મેળામાં નાની-મોટી દુકાનો પણ લગાવવામાં આવે છે, જ્યાં ખાન-પાન, રમકડાં અને ધાર્મિક સામગ્રી વેચાય છે.
