તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) હાલમાં તેના ઇતિહાસના સૌથી મોટા સંકટનો સામનો કરી રહી છે. પક્ષના ધારાસભ્યોનો એક મોટો ધડો શોભનદેબ ચટ્ટોપાધ્યાયને વિરોધ પક્ષના નેતા (Leader of Opposition) માનવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી રહ્યો છે. શોભનદેબ ચટ્ટોપાધ્યાયની પસંદગી ખુદ મમતા બેનર્જીએ વિરોધ પક્ષના નેતાના પદ માટે કરી છે. બીજી તરફ, 60 બળવાખોર ધારાસભ્યોનું જૂથ ઋતબ્રત બેનર્જીને વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા બનાવવા ઈચ્છે છે. જોકે, મમતા બેનર્જીએ કથિત રીતે પક્ષ વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ બદલ ઋતબ્રત બેનર્જીને TMCમાંથી સસ્પેન્ડ (નિલંબિત) કરી દીધા છે.
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે એક રસપ્રદ વાત એ છે કે આ 60 બળવાખોર ધારાસભ્યો હજુ પણ પૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીને જ પોતાના પક્ષના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે જોવા માંગે છે. આ બળવાખોર ધારાસભ્યોએ વિધાનસભાના સ્પીકર (અધ્યક્ષ)ને એક પત્ર સોંપ્યો છે, જેમાં 58 ધારાસભ્યોની સહી છે અને અન્ય બે ધારાસભ્યો પણ ટૂંક સમયમાં આ પત્ર પર સહી કરશે તેવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પત્ર સોંપીને જ ધારાસભ્યોએ ઋતબ્રત બેનર્જીને વિરોધ પક્ષના નેતા બનાવવાની માંગ કરી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, વિધાનસભા ચૂંટણીમાં TMCના 80 ધારાસભ્યો જીત્યા છે. પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા અને નિયમો અનુસાર ગૃહમાં અલગ જૂથ બનાવવા માટે તેમને ઓછામાં ઓછા બે-તૃત્યાંશ એટલે કે 53 ધારાસભ્યોના સમર્થનની જરૂર પડે છે. જ્યારે આ બળવાખોર જૂથે પોતાની સાથે 60 ધારાસભ્યો હોવાનો દાવો કર્યો છે.
રાતોરાત નથી થયો આ બળવો, આ છે તેની પાછળની કડીઓ
TMCની અંદર ચાલી રહેલી આ રાજકીય ઉથલપાથલ રાતોરાત સામે નથી આવી, પરંતુ તેની પાછળ છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ઘટેલી ઘટનાઓની એક આખી કડી જવાબદાર છે:
બે નેતાઓની હકાલપટ્ટી અને ગુપ્ત બેઠક: આ વિવાદની પ્રથમ કડી ત્યારે સામે આવી જ્યારે પક્ષમાંથી ઋતબ્રત બેનર્જી અને સંદીપાન સાહાની હકાલપટ્ટી કરવામાં આવી. જોકે, પક્ષમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા તે પહેલાં, આ બંને નેતાઓએ કથિત રીતે વિધાનસભામાં સ્પીકરના ચેમ્બરની અંદર ભાજપ (BJP) નેતા શુભેન્દુ અધિકારી સાથે 15-20 મિનિટ સુધી ગુપ્ત બેઠક કરી હતી. આ બેઠકે રાજ્યના રાજકારણમાં કોઈ મોટા ફેરબદલની અટકળોને વેગ આપ્યો હતો.
ગેટવે હોટેલની સિક્રેટ મીટિંગ: આ ઘટનાના તુરંત બાદ 'ગેટવે હોટેલ' માં એક ગુપ્ત બેઠક થઈ હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. આ દાવો સૌથી પહેલા કુણાલ ઘોષે જાહેરમાં કર્યો હતો. આ ખુલાસા બાદ અફવાઓને વધુ બળ મળ્યું કે TMC ધારાસભ્યોનો એક બહુ મોટો વર્ગ પક્ષમાં પોતાના ભવિષ્ય અને અન્ય વિકલ્પો પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યો છે.
મહારાષ્ટ્ર જેવી ફૂટના એંધાણ: ‘અમે જ અસલી TMC’
રાજકીય વર્તુળોમાં ચાલી રહેલી અટકળો મુજબ, TMCના 50 થી 60 ધારાસભ્યોનું આ આખું જૂથ એકજુથ થઈને પક્ષમાંથી ઔપચારિક રીતે અલગ થવાને બદલે પોતે જ ‘અસલી TMC’ હોવાનો દાવો કરી શકે છે. રાજકીય વિશ્લેષકો આ પરિસ્થિતિની સરખામણી મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના અને NCPમાં થયેલી ઐતિહાસિક ફૂટ સાથે કરી રહ્યા છે.
આ જ ઘટનાક્રમ વચ્ચે અચાનક વિધાનસભામાં ભારે હલચલ વધી ગઈ હતી. એક પછી એક તૃણમૂલ કોંગ્રેસના ધારાસભ્યો વિધાનસભા પરિસરમાં પહોંચવા લાગ્યા હતા. જોકે, મીડિયા સમક્ષ કોઈ પણ ધારાસભ્યએ જાહેરમાં કંઈ પણ બોલવાનું ટાળ્યું હતું, પરંતુ તેમની આ અચાનક અવરજવરે કથિત બગાવત અને પડદા પાછળ એકત્ર કરાઈ રહેલા ધારાસભ્યોની સંખ્યાના રહસ્યને વધુ ઘેરું બનાવી દીધું છે.
હવે આગળ શું? આંકડાઓની રમત પર ટકેલી નજર
જોકે, કથિત બળવાખોર જૂથને ખરેખર કેટલા ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે તે અંગે હજી સુધી કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા સામે આવી નથી. પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સમર્થન દર્શાવતો એક સહી કરેલો પત્ર ચોક્કસપણે અસ્તિત્વમાં છે. નિયમો મુજબ કોઈ પણ સત્તાવાર વિભાજન માટે બળવાખોરોને ઓછામાં ઓછા 53 ધારાસભ્યોની જરૂર પડશે, તેથી જ હવે તમામની નજર આંકડાઓની રમત પર ટકેલી છે.
જો આ બળવાખોર જૂથ જરૂરી સંખ્યાબળ (જાદુઈ આંકડો) સાબિત કરવામાં સફળ રહેશે, તો આ મામલો સ્પીકર સમક્ષ સત્તાવાર દાવો રજૂ કરવાની દિશામાં આગળ વધશે. હાલ પૂરતું, ધારાસભ્યોની આ અણધારી હલચલ અને તીવ્ર રાજકીય ગરમાવો સંકેત આપે છે કે TMCની અંદર બંધ બારણે કંઈક બહુ મોટું રંધાઈ રહ્યું છે. હવે મોટો સવાલ એ છે કે શું આ અટકળો પક્ષના મોવડીમંડળ અને મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વને મોટો પડકાર આપી શકશે કે નહીં.
