શપથ ગ્રહણમાં ટ્રમ્પે યુરોપમાંથી ફક્ત મેલોનીને આમંત્રણ આપેલું, દોઢ વર્ષના સમયગાળામાં આટલી બધી કડવાશ કેમ આવી?

એક સમયે વૈશ્વિક રાજકારણના બે સૌથી મોટા પોસ્ટર બોય અને નજીકના મિત્રો ગણાતા, US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઇટાલીના PM જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચેના સંબંધો હવે સંપૂર્ણ દુશ્મનાવટ અને કડવાશની અણી પર પહોંચી ગયા છે. ફ્રાન્સના એવિયનમાં G7 સમિટ પછી તરત જ આ તિરાડ જાહેરમાં શબ્દયુદ્ધમાં પરિણમી હતી. ઇટાલિયન TV ચેનલ La7ને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે PM મેલોની સમિટ દરમિયાન તેમની સાથે ફોટો પડાવવા માટે આજીજી કરી રહ્યા હતા.

ટ્રમ્પની કટાક્ષભરી આ ટિપ્પણીએ ઇટાલીના ગૌરવને એટલી ઊંડી ઠેસ પહોંચાડી કે, તેનાથી રોમથી વોશિંગ્ટન સુધી રાજકીય હોબાળો મચી ગયો. મેલોનીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક આક્રમક વીડિયો રિલીઝ કર્યો, જેમાં ટ્રમ્પના દાવાઓને સંપૂર્ણપણે બનાવટી અને ખોટા ગણાવ્યા. સીધા કેમેરાની સામે જોઈને, PM મેલોનીએ કડક ભાષામાં જાહેર કર્યું કે ટ્રમ્પના નિવેદનો સંપૂર્ણપણે બનાવટી છે. મને આઘાત લાગ્યો છે કે, US પ્રમુખ પોતાના જ સાથીઓ સાથે આ રીતે વર્તે છે. પરંતુ તેઓએ એક વાત હંમેશા યાદ રાખવી જોઈએ કે, ઇટાલી અને હું ક્યારેય ભીખ માંગતા નથી. પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી ગઈ કે, ઇટાલીના વિદેશ પ્રધાન એન્ટોનિયો તૈઆનીએ અમેરિકાની તેમની નિર્ધારિત મુલાકાત રદ કરી, તેને આખા દેશનું અપમાન ગણાવ્યું.

https://twitter.com/GiorgiaMeloni/status/2067917590945788408

આજે ભલે બંને નેતાઓ શાબ્દિક યુદ્ધમાં વ્યસ્ત હોય, દોઢ વર્ષ પહેલા, પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે અલગ હતી. જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાન્યુઆરી 2025માં તેમના બીજા કાર્યકાળ માટે US રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા હતા, ત્યારે સમગ્ર યુરોપિયન યુનિયન (EU)માંથી ફક્ત એક જ રાષ્ટ્રપ્રમુખને સત્તાવાર રીતે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું, અને તે હતા PM જ્યોર્જિયા મેલોની, ઇટાલીના પ્રથમ મહિલા PM. PM મેલોનીને યુરોપ અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે એક મજબૂત સેતુ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા હતા, અને બંનેના વિચારો પુરી રીતે મળતા હતા.

તો, ફક્ત વીતેલા 18 મહિનામાં એવું તો શું બદલાયું જેણે સૌથી ખાસ મિત્રોને કટ્ટર દુશ્મનોમાં ફેરવી દીધા? રાજદ્વારી નિષ્ણાતોના મતે, એપ્રિલ 2026માં તેની સ્ક્રિપ્ટ લખવાનું શરૂ થયું, જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં US લશ્કરી કાર્યવાહી અને ઈરાન યુદ્ધ અંગે બંને પક્ષોના મંતવ્યો એકદમ અલગ થઈ ગયા.

પોપ વિરુદ્ધ ટ્રમ્પ વિવાદ: આ વર્ષના એપ્રિલમાં, જ્યારે ખ્રિસ્તી ધર્મગુરુ પોપ લીઓ XIVએ US લશ્કરી કાર્યવાહી અને ઈરાનમાં યુદ્ધની સખત નિંદા કરી, ત્યારે ટ્રમ્પ ગુસ્સે થઈ ગયા. 'ટ્રુથ સોશિયલ' નામના પોતાના પ્લેટફોર્મ પર, ટ્રમ્પે પોપને વિદેશ નીતિમાં નબળા અને નકામા ગણાવ્યા. PM મેલોની, જેમના માટે વેટિકન અને કેથોલિક ઓળખ તેમના રાજકીય પદ માટે એકદમ સર્વોચ્ચ છે, તેમણે ટ્રમ્પના આ હુમલાને અસ્વીકાર્ય ગણાવ્યો.

યુક્રેન અને ઈરાન પર અલગ અલગ વિચારો: ટ્રમ્પે PM મેલોનીના વલણનો જવાબ આપતા એક અખબારને કહ્યું, 'મને એવું લાગતું હતું કે PM મેલોની હિંમતવાન છે, પરંતુ હું ખોટો હતો.' ટ્રમ્પે ઇટાલી પર ઈરાન સામેના યુદ્ધમાં અમેરિકા અને નાટોને ટેકો ન આપવાનો આરોપ લગાવ્યો અને ઇટાલીમાંથી અમેરિકન સૈનિકો પાછા ખેંચવાની ધમકી પણ આપી.

આ ઉપરાંત, ટ્રમ્પ યુક્રેન યુદ્ધ પર ઇટાલીના મજબૂત વલણથી નારાજ હતા. PM મેલોનીએ ટ્રમ્પ પર પણ કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, તે દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે કે ટ્રમ્પ તેના પશ્ચિમી સાથીઓ (જેમ કે ઇટાલી) પ્રત્યે એ જ આક્રમક વલણ બતાવે છે કે તે પશ્ચિમના અસલી દુશ્મનો સામે એ જ આક્રમકતા નથી બતાવી શકતા, જેમની સાથે તે હંમેશા ખૂબ જ સૌહાર્દપૂર્ણ રહ્યા છે. આ સંઘર્ષે સાબિત કર્યું છે કે, આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં, ન તો કાયમી મિત્રો હોય છે કે ન તો દુશ્મનો.