ભારતીય સંગીત જગતના દિગ્ગજ પાર્શ્વ ગાયિકા આશા ભોંસલેનું રવિવાર, 12 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ મુંબઈમાં નિધન થયું છે. તેઓ 92 વર્ષના હતા. તબિયત લથડતા તેમને શનિવારે સાંજે મુંબઈની બ્રીચ કેન્ડી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. બ્રીચ કેન્ડી હોસ્પિટલના ડો. પ્રતીત સમદાનીએ તેમના નિધનની પુષ્ટિ કરી છે.
અગાઉ આશાજીને હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા બાદ તેમની પૌત્રી ઝનાઈ ભોંસલેએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર એક પોસ્ટ દ્વારા જાણકારી આપી હતી કે, "મારી દાદી આશા ભોંસલેને ભારે થાક અને છાતીમાં ઈન્ફેક્શનના કારણે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. અમે વિનંતી કરીએ છીએ કે અમારી પ્રાઈવસીનું સન્માન જાળવશો. તેમની સારવાર ચાલી રહી છે અને આશા છે કે બધું સારું થઈ જશે." જોકે, રવિવારે આશાજી જિંદગીની જંગ હારી ગયા હતા.
8.jpg)
સાંગલીથી મુંબઈ સુધીની સફર
આશા ભોંસલેનો જન્મ 8 સપ્ટેમ્બર, 1933 ના રોજ મહારાષ્ટ્રના સાંગલી જિલ્લાના ગોઅરમાં થયો હતો. તેમના પિતા પંડિત દીનાનાથ મંગેશકર પ્રખ્યાત શાસ્ત્રીય ગાયક અને અભિનેતા હતા. જ્યારે આશાજી માત્ર નવ વર્ષના હતા ત્યારે તેમના પિતાનું અવસાન થયું હતું. ત્યારબાદ તેમનો પરિવાર કોલ્હાપુર અને પછી મુંબઈ સ્થાયી થયો.
મુંબઈમાં આશા ભોંસલે અને તેમની મોટી બહેન લતા મંગેશકરે ફિલ્મોમાં ગાયન અને અભિનયની શરૂઆત કરી. વર્ષ 1943માં તેમણે મરાઠી ફિલ્મ 'માઝા બાલ' માટે તેમનું પ્રથમ ગીત 'ચલા ચલા નવ બાલા' રેકોર્ડ કર્યું હતું. હિન્દી ફિલ્મોમાં ગાયિકા તરીકે તેમની શરૂઆત 1948માં ફિલ્મ 'ચુનરિયા' ના ગીત 'સાવન આયા' થી થઈ હતી. તેમનું પ્રથમ સોલો હિન્દી ગીત 1949માં ફિલ્મ 'રાત કી રાની' માટે હતું.
બોલીવુડના સુવર્ણ યુગનો અવાજ
આશા ભોંસલે 50, 60 અને 70ના દાયકાના બોલીવુડ સંગીતના સુવર્ણ યુગના મુખ્ય સ્તંભ માનવામાં આવતા હતા. લતા મંગેશકર, મોહમ્મદ રફી, કિશોર કુમાર, મુકેશ અને મન્ના ડે જેવા દિગ્ગજોની હરોળમાં તેમનું નામ ગર્વથી લેવામાં આવે છે. તેઓ તેમના 'સોપ્રાનો' અવાજ અને વૈવિધ્યતા માટે જાણીતા હતા.
શાસ્ત્રીય સંગીત, પોપ, ભજન, ગઝલ, લોકગીત, કવ્વાલી અને રવીન્દ્ર સંગીત જેવા દરેક ક્ષેત્રમાં તેમની માસ્ટરી હતી. તેમણે 20થી વધુ ભારતીય અને વિદેશી ભાષાઓમાં ગીતો ગાયા છે. 2006માં તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમણે તેમની કારકિર્દીમાં 12,000થી વધુ ગીતો રેકોર્ડ કર્યા છે.
સર્વોચ્ચ સન્માન અને પુરસ્કારો
ભારતીય સંગીતમાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાન બદલ:
ગઝલથી લઈને કેબરે ગીતો સુધીનું વૈવિધ્ય
આશાજીની કારકિર્દીની સૌથી મોટી વિશેષતા તેમની રેન્જ હતી. ઓ.પી. નૈય્યર સાથેના તેમના સહયોગથી 'આઓ હુઝૂર તુમકો' જેવા યાદગાર ગીતો મળ્યા, તો આર.ડી. બર્મન સાથે 'ચુરા લિયા હૈ તુમને જો દિલ કો' જેવું સદાબહાર રોમેન્ટિક ગીત આપ્યું. 'પિયા તુ અબ તો આજા' અને 'યે મેરા દિલ' જેવા ગીતો દ્વારા તેમણે હિન્દી સિનેમામાં સેન્સ્યુઆલિટીની નવી વ્યાખ્યા આપી. બીજી તરફ, 'ઉમરાવ જાન' ની ગઝલો દ્વારા તેમણે શાસ્ત્રીય સંગીત પરની તેમની પકડ સાબિત કરી.
આધુનિક યુગ સાથે તાલમેલ
90ના દાયકામાં પણ તેમણે એ.આર. રહેમાન જેવા સંગીતકારો સાથે 'તન્હા તન્હા' અને 'રંગીલા રે' જેવા હિટ ગીતો આપીને આધુનિક પેઢી સાથે કદમ મિલાવ્યા હતા. બ્રિટિશ બેન્ડ 'કોર્નરશોપ' એ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે 'બ્રિમફુલ ઓફ આશા' ગીત બનાવ્યું હતું, જે 1998માં યુકે ચાર્ટમાં ટોચ પર રહ્યું હતું. 2013માં તેમણે 'માઈ' ફિલ્મ દ્વારા અભિનયમાં પણ પદાર્પણ કર્યું હતું, જેમાં તેમના અભિનયના ખૂબ વખાણ થયા હતા.
આશા ભોંસલેનું નિધન એ માત્ર એક ગાયિકાનું નિધન નથી, પરંતુ સંગીતના એક યુગનો અંત છે. તેમના ગીતો દ્વારા તેઓ હંમેશા કરોડો ચાહકોના હૃદયમાં જીવંત રહેશે.
તેમના ફેમસ ગુજરાતી ગીતો
સોના વાટકડી રે
છેલાજી રે મારી હાટું પાટણથી પટોળા મોંઘા લાવજો
છાનુ રે છુપું કઈ થાય નહી
માડી તારું કંકુ ખર્યું
હે રંગલો જામ્યો
રૂપેરી રાતની
મુને એકલી મેલીને
લાગ્યો ચુંદડીએ રંગ લાગ્યો
પાણીડા ગ્યાતા કૂવે રે
દૂધે તે ભરી તલાવડી
ઘોર અંધિયારી રે રતલડીમાં
