ભારતીય સેનામાં એક લાખથી વધુ સૈનિકોની જરૂરિયાત, બોર્ડર પર પોસ્ટિંગ પડકારજનક

ભારતીય સેના 17 ટકા અધિકારીઓ અને લગભગ 8 ટકા સૈનિકોની અછતનો સામનો કરી રહી છે. સેનામાં એક લાખથી વધુ સૈનિકોની અછત છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે આ માહિતી સંસદની સ્થાયી સમિતિને આપી છે. આ ખાલી જગ્યા ભરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે બંને પડોશી દેશોની સરહદો પર સૈનિકોની પોસ્ટિંગને અસર કરશે.

સેનાની કુલ સંખ્યા: 12 લાખ 48 હજાર, સૈનિકોની અછત: 1 લાખથી વધુ, અધિકારીઓની અછત: 17 ટકા, સૈનિકોની અછત: લગભગ 8 ટકા,

LOC અને LAC પર તૈનાતીને કારણે આ અછત વધુ પડકારજનક બની ગઈ છે. LAC પર 50 હજારથી વધુ સૈનિકો તૈનાત છે, જ્યારે જમ્મુમાં આતંકવાદી ઘટનાઓ પછી 15 હજાર વધારાના સૈનિકો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. સેના તેની તૈનાતીનું પુનર્ગઠન કરી રહી છે અને જરૂરિયાતવાળા વિસ્તારોમાં સૈનિકો મોકલી રહી છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા સંસદની સ્થાયી સમિતિને જાણ કરવામાં આવી હતી કે, ભારતીય સેનામાં અધિકારીઓની વર્તમાન સંખ્યા 42,095 છે (1 જુલાઈ 2024ના રોજ). જ્યારે મંજૂર સંખ્યા 50,538 છે. એટલે કે સેનામાં 16.71 ટકા અધિકારીઓની અછત છે. JCO અને NCOની સંખ્યા 1,105,110 છે (1 ઓક્ટોબર 2024ના રોજ). જ્યારે મંજૂર સંખ્યા 1,197,520 છે. આનો અર્થ એ થયો કે 92,410 સૈનિકોની અછત છે, જે લગભગ 7.72 ટકા છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલયે કહ્યું કે અગ્નિપથ યોજના હેઠળ સૈનિકોની અછતને દૂર કરવામાં આવશે. અધિકારીઓની અછતને દૂર કરવા માટે પણ ઘણા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. પસંદગી પ્રક્રિયામાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેમ કે SSB તારીખ રિમાઇન્ડર. બીજી વખત તક આપવી. દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાની સુવિધા પણ શરૂ કરવામાં આવી છે. તબીબી પ્રક્રિયા 2-3 દિવસમાં પૂર્ણ થઈ રહી છે.

કોવિડ રોગચાળાને કારણે સૈનિકોની ભરતીમાં બે વર્ષનો ગાળો પડ્યો, જેના કારણે સૈનિકોની અછત સર્જાઈ. દર વર્ષે આશરે 60 હજાર સૈનિકો નિવૃત્ત થાય છે. કોવિડના બે વર્ષમાં લગભગ 1 લાખ 20 હજાર સૈનિકો નિવૃત્ત થયા. અગ્નિપથ યોજના 2022થી શરૂ કરવામાં આવી હતી, જે હેઠળ પ્રથમ અને બીજા વર્ષમાં 40-40 હજાર અગ્નિવીરોની ભરતી કરવામાં આવી હતી. જોકે, આ બે વર્ષમાં 1 લાખથી વધુ સૈનિકો નિવૃત્ત થયા, જેના કારણે સૈનિકોની અછતમાં વધુ વધારો થયો.

અધિકારીની જગ્યાઓ ભરવા માટેના પગલાં: સંરક્ષણ મંત્રાલયે સમયમર્યાદામાં અધિકારી પદોની ખાલી જગ્યાઓ ભરવાની યોજના બનાવી છે. દર વર્ષે ખાલી જગ્યાઓ અનુસાર ભરતી કરવામાં આવે છે.

યંગ લીડર્સ ટ્રેનિંગ વિંગ: યંગ લીડર્સ ટ્રેનિંગ વિંગ ઓફિસર્સ ટ્રેનિંગ એકેડેમી, ચેન્નાઈ ખાતે ખોલવામાં આવી છે, જે સૈનિકોને તાલીમ આપશે.

ટેકનિકલ એન્ટ્રી સ્કીમ (10+2 TES): 3+1 વર્ષના મોડેલ પર ટેકનિકલ એન્ટ્રી સ્કીમ મંજૂર કરવામાં આવી છે, જે તાલીમનો સમય એક વર્ષ ઘટાડશે. અધિકારીઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.

પસંદગી પ્રક્રિયામાં સુધારાને કારણે પ્રી-કમિશનિંગ તાલીમ માટે પ્રવેશ દરમાં વધારો થયો છે.