ઓડિશા સરકારે રાજ્યવ્યાપી સ્તર પર તમાકુ અથવા નિકોટિન યુક્ત તમામ ખાદ્ય ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, પેકેજિંગ, સંગ્રહ, પરિવહન, વિતરણ અને વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે. આ પ્રતિબંધમાં ગુટખા, પાન-મસાલા, ઝરદા, તંબાકુ, સુગંધિત અથવા સ્વાદયુક્ત ચાવવા યોગ્ય ઉત્પાદનો, તેમજ કોઈ પણ એવો પદાર્થ જેમાં તમાકુ અથવા નિકોટિન સામેલ હોય, પછી તેઓ પેકેટબંધ હોય, છૂટક વેચવામાં આવતા હોય કે પછી કોઈ અન્ય ખાદ્ય વસ્તુઓ સાથે મિશ્રણ કરીને વેંચવામાં આવતા હોય.
આ પ્રતિબંધ ઉત્પાદનના માર્કેટિંગ નામ અથવા બ્રાન્ડથી એકદમ સ્વતંત્ર છે. ઓડિશા સરકારે નાગરિકોને આ પ્રતિબંધનું સંપૂર્ણ પાલન કરવા અને સ્વસ્થ, તમાકુ મુક્ત ઓડિશામાં સક્રિયપણે યોગદાન આપવાની અપીલ કરી છે. નિયમોનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે ખાસ ટીમની રચના કરવામાં આવી છે. આ પગલું ન માત્ર મૌખિક કેન્સર જેવી બીમારીઓને રોકવામાં મદદ કરશે, પરંતુ ભાવિ પેઢીઓના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ પણ કરશે.
https://twitter.com/ANI/status/2014380988131115370?s=20
આ નિર્ણય ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશોના અનુપાલનમાં આવ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ ગુટખા અને તમાકુ-નિકોટીનયુક્ત પાન મસાલાના ઉત્પાદન અને વેચાણ પર પ્રતિબંધનો કડક અમલ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. કોર્ટે જોયું કે ઘણા વિક્રેતાઓ પાન-મસાલા અને તમાકુને અલગ-અલગ પેકેટમાં વેચીને પ્રતિબંધનો ભંગ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે ગ્રાહકો સરળતાથી તેને મળાવીને ગુટખા બનાવી લેતા હતા. રાજ્ય સરકારે આ વધતી જતી સમસ્યાને જોતા, અગાઉના 2013ના પ્રતિબંધને મજબૂત બનાવ્યો અને હવે તેનો સંપૂર્ણ અમલ લાગૂ કરી દીધો છે. આ પ્રતિબંધ ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ રેગ્યુલેશન્સ, 2011ની કલમ 2.3.4 હેઠળ લાગૂ કરવામાં આવ્યો છે.
ઓડિશાના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલ એક સૂચનામાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે, ધુમાડા રહિત તંબાકુ (સ્મોકલેસ ટોબેકો)ના વ્યાપક ઉપયોગ, જેમ કે પાન-મસાલા, સોપારી, સોપારી, ચૂનો અને સુગંધિત મસાલા સાથે મિશ્રિત, સાર્વજનિક સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર જોખમ છે. તે ખાસ કરીને બાળકો, કિશોરો અને યુવાનો માટે ઘાતક સાબિત થાય છે. નોંધનીય છે કે આ પ્રતિબંધ ગ્લોબલ એડલ્ટ ટોબેકો સર્વેના બીજા રાઉન્ડ બાદ લગાવવામાં આવ્યો છે, જેમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઓડિશાની 42% પુખ્ત વસ્તી ધુમાડા રહિત તમાકુનો ઉપયોગ કરે છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા લગભગ બમણો છે.
