પશ્ચિમ બંગાળની સુવેન્દુ અધિકારી સરકારે રાજ્યના તિજોરી પર વધતા નાણાકીય બોજને ઘટાડવા અને સરકારી યોજનાઓમાં ભ્રષ્ટાચારને રોકવા માટે એક મોટી ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. સરકારે ખાદ્ય અને પુરવઠા વિભાગની ખાદ્ય સાથી યોજના હેઠળ મફત અને સબસિડીવાળા અનાજનો લાભ લઈ રહેલા અયોગ્ય અને નકલી લાભાર્થીઓને દૂર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ગુરુવારે ખાદ્ય અને પુરવઠા વિભાગ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર આદેશ અનુસાર, સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવ્યૂ 2026 (SIR)ના પરિણામોના આધારે, નિયમો હેઠળ અયોગ્ય જણાતા તમામ રેશનકાર્ડ ઓળખી કાઢવામાં આવશે અને તેમને કાઢી નાખવામાં આવશે.
આ આદેશમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે, SIR દરમિયાન મતદાર યાદીમાંથી જેમના નામ દૂર કરવામાં આવ્યા હતા તે 63 લાખ લોકોની ઓળખ કરવામાં આવશે અને તેમના રેશનકાર્ડ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવશે. જો કે, સરકારે આમાં માનવતાવાદી અને કાનૂની પાસું પણ સામેલ કર્યું છે. આદેશમાં જણાવાયું છે કે, જે લોકોના નામ મતદાર યાદીમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યા છે પરંતુ નાગરિકતા સુધારા કાયદા (CAA) હેઠળ નાગરિકતા માટે અરજી કરી છે અથવા ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ અપીલ કરી છે તેમના રેશનકાર્ડ તેમની અરજીઓ પર અંતિમ નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી સક્રિય રહેશે.
સરકારે અન્નપૂર્ણા યોજના માટે એક નવું અરજી ફોર્મ પણ રજૂ કર્યું છે, જે થોડા દિવસો પહેલા CM સુવેન્દુ અધિકારી દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. સરકારને શંકા છે કે, પાછલી સરકારની લક્ષ્મી ભંડાર યોજના હેઠળ 30 લાખથી વધુ અયોગ્ય મહિલાઓને નાણાકીય સહાય મળી રહી હતી. નવી અન્નપૂર્ણા યોજના હેઠળ, રાજ્ય સરકાર આશરે 2 કરોડ મહિલાઓને દર મહિને 3,000 રૂપિયાની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડશે. આ યોજનાથી રાજ્ય સરકારને વાર્ષિક આશરે 72,000 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થશે.
તેનાથી વિપરીત, પાછલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકારે લક્ષ્મી ભંડાર યોજના ચલાવવા માટે વાર્ષિક આશરે 30,000 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ્યા હતા. એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, 'રાજ્યની તિજોરી હાલમાં ખૂબ જ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહી છે, અને તાત્કાલિક રાજ્યની આવક વધારવી શક્ય નથી. આ વધારાના નાણાકીય બોજનું સંચાલન કરવા માટે, ભંડોળના દુરુપયોગ અને લીકેજને અટકાવવાનું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.'
અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આશરે 2 કરોડ લોકોને મફત અનાજ પૂરું પાડતી અને ખેડૂતો પાસેથી સીધી રીતે ડાંગર ખરીદતી ખાદ્ય સાથી યોજનાનો વાર્ષિક ખર્ચ આશરે રૂ. 15,000 કરોડ થાય છે. સરકારને શંકા છે કે, TMC શાસન દરમિયાન આ યોજનાઓમાં ભંડોળનો વ્યાપક દુરુપયોગ થયો છે, તેથી તમામ રેશનકાર્ડ ધારકોની ભૌતિક ચકાસણી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં તમામ સબ-ડિવિઝનલ અધિકારીઓ (SDO) અને બ્લોક ડેવલપમેન્ટ અધિકારીઓ (BDO) તેમના સંબંધિત વિસ્તારોમાંથી દૂર કરાયેલા મતદારોની યાદી સ્થાનિક ખાદ્ય વિભાગના નિરીક્ષકોને સુપરત કરશે. ખાદ્ય વિભાગના અધિકારીઓ તે બધા લોકોના ઘરની મુલાકાત લેશે જેમના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે અને તેમની ચકાસણી કરશે. ચકાસણી પૂર્ણ થયા પછી, અયોગ્ય લોકોના રાશનકાર્ડ રદ કરવામાં આવશે. ટોચના સરકારી નેતૃત્વએ નિર્દેશ આપ્યો છે કે, આ સમગ્ર પ્રક્રિયા 15 જૂન, 2026 સુધીમાં પૂર્ણ કરવામાં આવે.
BJP સરકાર ફક્ત રાશનકાર્ડની તપાસ જ નહીં પરંતુ TMC શાસન દરમિયાન ડાંગર ખરીદી પ્રક્રિયાની પણ સંપૂર્ણ તપાસ કરશે. એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, 'કાગળ પર, રાજ્યએ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરેરાશ 55 લાખ ટનથી વધુ ડાંગરની ખરીદી દર્શાવી છે. જોકે, પ્રારંભિક તપાસ સૂચવે છે કે, ચોખા કાઢવા માટે ચોખાની મિલોમાં મોકલવામાં આવેલા ડાંગરનો મોટો જથ્થો ક્યારેય રાજ્યમાં પાછો ફર્યો જ નથી. હવે તપાસ કરવામાં આવશે કે કાગળ પર બતાવેલ ડાંગર ખરેખર ખરીદવામાં આવ્યા હતા કે તે ફક્ત કાગળ પર કૌભાંડ હતું.'
અહીં તમને જણાવી દઈએ કે, કેન્દ્ર સરકાર હાલમાં રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા કાયદા હેઠળ બંગાળમાં 6.01 કરોડ લોકોને સબસિડીવાળું અનાજ પૂરું પાડે છે. આ ઉપરાંત, રાજ્ય સરકાર વધારાના 2 કરોડ લોકોને મફત અનાજ પૂરું પાડે છે. નવી સરકાર હવે આ 2 કરોડ વધારાના લાભાર્થીઓમાંથી હકીકતમાં કેટલા સાચા અને જરૂરિયાતમંદ છે તે નક્કી કરવા માટે કામ કરી રહી છે. ડાંગર ખરીદી કૌભાંડની સત્તાવાર તપાસ પણ ટૂંક સમયમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે.
AIMIMના વડા અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું હતું કે, લોકોને રાશન અને અન્ય યોજનાઓમાંથી પણ બાકાત રાખવામાં આવી રહ્યા છે. ચકાસણીના નામે, જેમને ગેરહાજર અથવા સ્થળાંતરિત માનવામાં આવ્યા હતા તેવા લોકોની સુવિધાઓ બંધ કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, આ યાદીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવેલા ઘણા લોકો સાચા મતદારો છે, છતાં તેમની સાથે આ રીતે વર્તન કરવામાં આવી રહ્યું છે. ઓવૈસીએ પૂછ્યું કે, જો આધાર ચકાસણી પહેલાથી જ થઈ રહી છે તો નિર્ણયો માટે મતદાર યાદીનો ઉપયોગ કેમ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે સરકારી યોજનાઓ મતદારો માટે પુરસ્કાર નથી હોતી, તેમનો હેતુ દરેક પાત્ર નાગરિકને સહાય પૂરી પાડવાનો છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે, આ પગલું તપાસ અથવા ચકાસણી કરવા કરતાં લાભાર્થીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો કરવા જેવું લાગે છે. તેમના મતે, આ ગરીબ લોકો, મહિલાઓ, અનુસૂચિત જાતિ અને મુસ્લિમો પર સૌથી વધુ અસર કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે, આના કારણે જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે જીવન વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.
