અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિઝ લિમિટેડ (અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિઝ લિમિટેડ) દ્વારા દાખલ કરાયેલા માનહાનિના કેસના જવાબમાં અમદાવાદ જિલ્લા સિવિલ કોર્ટે કોંગ્રેસ અને તેના 4 નેતાઓ જયરામ રમેશ, પવન ખેડા ઉદય ભાનુ અને સુપ્રિયા શ્રીનેતને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પરથી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને બિઝનેસમેન ગૌતમ અદાણીના ડીપફેક વીડિયો 48 કલાકમાં હટાવવાનો આદેશ આપ્યો છે.
તો કોર્ટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મના માલિકો X કોર્પ અને ગૂગલ LLPને પણ 72 કલાકમાં આ વીડિયો હટાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે કોંગ્રેસ અને તેના નેતાઓને 29 ડિસેમ્બર સુધીમાં જવાબ રજૂ કરવા માટે કારણદર્શક નોટિસ પણ પાઠવી છે. અમદાવાદ જિલ્લા કોર્ટના એડિશનલ સિવિલ જજે અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિઝ લિમિટેડની અરજી પર X પોસ્ટને આદેશ આપ્યા હતા. કંપનીએ કોંગ્રેસના X હેન્ડલ પર 17 ડિસેમ્બરે પોસ્ટ કરાયેલા વીડિયોને લઈને આપત્તિ દર્શાવી હતી, જેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને બિઝનેસમેન ગૌતમ અદાણી વચ્ચેની વાતચીત બતાવવામાં આવી હતી અને તેનું કેપ્શન લગાવવામાં આવ્યું હતું- ‘મોદી-અદાણી ભાઈ ભાઈ, દેશ વેચકર ખાઈ મલાઈ.’
કંપનીએ આંતરિમ રાહત તરીકે રાજકીય પાર્ટી, તેના નેતાઓ અને સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ સહિત 7 પ્રતિવાદીઓને તરત જ આ ડીપફેક વીડિયો હટાવવાનો આદેશ આપવાનો અનુરોધ કર્યો હતો કારણ કે તે નુકસાનકારક અને માનહાનિકારક હોવાનું જણાવ્યું હતું. કોર્ટે વધુમાં આદેશ આપ્યો કે પ્રતિવાદીઓ દ્વારા આદેશનું પાલન ન થવા પર, વાદીને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી, મધ્યસ્થ માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ નિયમ 2021 અનુસાર યોગ્ય કાર્યવાહીની છૂટ આપવામાં આવે છે.
માનહાનિના કેસમાં અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિઝ લિમિટેડે જણાવ્યું છે કે, આ વીડિયોમાં અદાણીને વ્હાઇટ-કોલર ક્રિમિનલ, લેન્ડ માફિયા, રાજકીય રીતે જોડાયેલ ગુનેગાર અને સત્તાના દુરુપયોગમાં સંકળાયેલ વ્યક્તિ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ તમામ આક્ષેપો પાયાવિહોણા છે. કોઈપણ ચકાસણી વિના કોંગ્રેસ પાર્ટી અને તેના નેતાઓએ આ વીડિયો પોસ્ટ કર્યો હોવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિઝ લિમિટેડે તાત્કાલિક આ માનહાનિકારક વીડિયો, પોસ્ટ્સ અને ડિજિટલ સામગ્રીને પ્રતિવાદીઓની વેબસાઇટ્સ, ચેનલો, પ્લેટફોર્મ્સ અને સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ્સ પરથી હટાવવાની તેમજ અરજીની સુનાવણી સુધી આવી કોઈ પણ માનહાનિકારક સામગ્રીના વધુ પ્રસાર, પ્રકાશન અથવા પુનઃપ્રકાશન પર રોક લગાવવાની માગ કરી છે.
અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિઝ લિમિટેડે વધુમાં કહ્યું છે કે, કોંગ્રેસ અને તેના 4 નેતાઓએ વીડિયો અને પોસ્ટ દ્વારા અદાણી પર ગુનાહિત પ્રવૃત્તિ, ભ્રષ્ટાચાર, જમીન કબજા, રાજકીય પ્રભાવનો દુરુપયોગ, ખાનગી નાગરિકોને હેરાનગતિ, કૃષિ જમીનનું ગેરકાયદે અધિગ્રહણ, જાહેર સત્તાધીશોનું મેનિપ્યુલેશન અને ગુનાહિત તત્વો સાથે સંડોવણી જેવા આક્ષેપો કર્યા છે. કંપનીએ દાવો કર્યો છે કે આ તમામ આરોપો સંપૂર્ણપણે ખોટા, ઘડવામાં આવેલા, આધારવિહિન અને દુર્ભાવનાથી પ્રેરિત છે.
આક્ષેપિત માનહાનિકારક સામગ્રી દૂર કરવા માટેની આંતરિમ રાહત અંગેની અરજીની સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે, આ સામગ્રી પ્રથમ દૃષ્ટિએ દર્શાવે છે કે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિવાદીઓની કાર્યવાહી વાદીની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડવાની સંભાવના છે અને સમાજમાં તેની સ્થિતિ પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે. કોર્ટે કોંગ્રેસ અને તેના નેતાઓને 29 ડિસેમ્બર સુધીમાં જવાબ રજૂ કરવા માટે કારણદર્શક નોટિસ પણ આપી છે.
કોર્ટે નોંધ્યું કે અદાણી ગ્રુપમાં ભારત અને વૈશ્વિક સ્તરે હાજરી ધરાવતી ઘણી જાહેરમાં સૂચિબદ્ધ કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે અને આવી સામગ્રીનું અનિયંત્રિત પ્રસારણ જનતા અને હિસ્સેદારોને ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે અને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ખુશવંત સિંહ વિરુદ્ધ મેનકા ગાંધી, મોર્ગન સ્ટેનલી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ વિરુદ્ધ કાર્તિક દાસ અને સુબ્રમણ્યમ સ્વામી વિરુદ્ધ યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયા સહિતના સુપ્રીમ કોર્ટના ચૂકાદાઓ પર આધાર રાખીને કોર્ટે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે માનહાનિના કેસોમાં મનાઈ હુકમ ખૂબ જ મર્યાદિત કેસોમાં લાદવામાં આવવો જોઈએ, પરંતુ કોર્ટોને અપવાદરૂપ કેસોમાં હસ્તક્ષેપ કરવાની સત્તા છે જ્યાં સામગ્રી સ્પષ્ટપણે માનહાનિકારક, સ્પષ્ટપણે ખોટી અને ભરપાઈ ન થઈ શકે તેવું નુકસાન પહોંચાડવાની સંભાવના છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે પ્રતિષ્ઠાનો અધિકાર બંધારણના અનુચ્છેદ-21નો એક પાસું છે. આંશિક રાહત આપતા કોર્ટે આદેશ આપ્યો કે વિવાદિત વીડિયોને લઈને આગામી સુનાવણી તારીખ જે 29 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ નિર્ધારિત છે, તે પહેલાં હટાવવા કહેવામાં આવ્યું છે.
