CNGની કિંમત ટૂંક સમયમાં જ વધશે, સરકારે બે વર્ષે APM દરમાં વધારો કર્યો; જાણો ભાવ કેટલો થશે?

છેલ્લા કેટલાક સમયથી પેટ્રોલ, ડીઝલ અને CNGના ભાવ એક જ સ્તરે અટકેલા રહ્યા છે. પરંતુ હવે એવી અપેક્ષા છે કે કંપનીઓ દ્વારા ટૂંક સમયમાં CNGના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવી શકે છે. આનું કારણ એ છે કે સરકારે બે વર્ષમાં પહેલી વાર ઘરેલુ સ્તરે ઉત્પાદિત કુદરતી ગેસના ભાવમાં વધારો કર્યો છે. આ કારણે, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે CNGના ભાવમાં પણ વધારો થઈ શકે છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના એક નોટિફિકેશન અનુસાર, 1 એપ્રિલથી APMની કિંમત 6.50 ડૉલર પ્રતિ MMBTUથી વધારીને 6.75 ડૉલર પ્રતિ MMBTU કરવામાં આવી છે.

APM ગેસ એ કુદરતી ગેસ છે જે ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પ લિમિટેડ અને ઓઇલ ઇન્ડિયા લિમિટેડ દ્વારા નોમિનેશનના આધારે તેમને ફાળવવામાં આવેલા ક્ષેત્રોમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે. આ ગેસ ગ્રાહકોને 'એડમિનિસ્ટર્ડ પ્રાઇસિંગ મિકેનિઝમ' (APM) પર વેચવામાં આવે છે. આ ક્ષેત્રોમાંથી ઉત્પાદિત ગેસ CNG, વીજળી અને ખાતરોના ઉત્પાદન માટે મુખ્ય ક્રૂડ ઓઇલ કાચો માલ છે. આ કારણોસર, CNGના દરમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં પહેલી વાર APM ગેસના ભાવમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે એપ્રિલ 2023માં સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદિત કુદરતી ગેસના જથ્થાબંધ ભાવ ક્રૂડ તેલના માસિક સરેરાશ આયાત ભાવના 10 ટકા નક્કી કરવા માટે નિષ્ણાત સમિતિના અહેવાલને સ્વીકાર્યો હતો.

સરકારે 2027માં સંપૂર્ણ નિયંત્રણમુક્તિ ન થાય ત્યાં સુધી પ્રતિ યુનિટ 0.50 ડૉલર વાર્ષિક વધારાની ભલામણ કરવા માટે તેની ભલામણમાં પણ સુધારો કર્યો છે. કેબિનેટે નિર્ણય લીધો કે બે વર્ષ સુધી દરમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં અને ત્યારપછી વાર્ષિક 0.25 ડૉલરનો વધારો કરવામાં આવશે. તાજેતરનો વધારો પણ આના અનુરૂપ છે. PPACએ જણાવ્યું હતું કે, 1 એપ્રિલથી 30 એપ્રિલ, 2025 માટે APM ગેસનો ભાવ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પર 10 ટકા ઇન્ડેક્સેશન એટલે કે ફુગાવાની અસરના આધારે પ્રતિ યુનિટ 7.26 ડૉલર હોવો જોઈએ. પરંતુ આ કિંમત એક મર્યાદાને આધીન હતી.

કિંમત મર્યાદા પ્રતિ યુનિટ 6.50 ડૉલરથી વધારીને 6.75 ડૉલર કરવામાં આવી છે. આ મર્યાદા એપ્રિલ 2025થી માર્ચ 2026 સુધી અમલમાં રહેશે. આવતા વર્ષે એપ્રિલમાં પ્રતિ યુનિટ 0.25 ડૉલરનો વધુ વધારો થશે. એપ્રિલ 2023 પહેલા, એડમિનિસ્ટર્ડ પ્રાઈસ મિકેનિઝમ (APM) વ્યવસ્થા હેઠળ આવતા ક્ષેત્રોમાંથી ઉત્પાદિત ગેસની કિંમત એક ફોર્મ્યુલાના આધારે અર્ધ-વાર્ષિક ધોરણે નક્કી કરવામાં આવતી હતી. આ નિર્ણય ચાર ગેસ ટ્રેડિંગ સેન્ટરો પર સરેરાશ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવોના આધારે એક ફોર્મ્યુલા હેઠળ લેવામાં આવ્યો હતો.

સરકારે જૂના પરંપરાગત ક્ષેત્રોમાંથી ઉત્પાદિત કુદરતી ગેસના ભાવમાં 4 ટકાનો વધારો કર્યો છે. APM નામના આ ગેસનો ઉપયોગ CNG, વીજળી અને ખાતર બનાવવા માટે થાય છે. આગામી સમયમાં APM દરમાં વધારાની અસર CNGના ભાવ પર પણ જોવા મળી શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે, આના કારણે આગામી સમયમાં ભાવમાં ઓછામાં ઓછા બે થી ત્રણ રૂપિયા પ્રતિ કિલોનો વધારો થઈ શકે છે. 1 એપ્રિલથી, APMની કિંમત પ્રતિ મિલિયન બ્રિટિશ થર્મલ યુનિટ 6.50 ડૉલરથી વધીને 6.75 ડૉલર પ્રતિ MMBTU થઈ ગઈ છે.