LPGનો જથ્થો છે, તો પણ સરકાર PNGમાં કનેક્શન લેવાનું કેમ કહે છે? આ રહ્યા તેના કારણો

ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં હજુ સુધી કોઈ નિર્ણય નથી આવ્યો.તેલ અને ગેસની જીવાદોરી ગણાતા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી ઘણા દેશોમાં તેલ અને LPG સંકટ વધુ ઘેરું બન્યું છે. જ્યારે ઈરાને નિવેદન આપ્યું કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ભારત, રશિયા અને ચીન માટે ખુલ્લી છે, ત્યારે લાખો લોકોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો. પરિણામે, ભારત સરકારે ગેસની અછતને દૂર કરવા અને તેલની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અનેક પગલાં લીધાં છે. આ બાજુ સરકાર PNGનો વપરાશ વધારવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

LPG પુરવઠામાં કોઈપણ પ્રકારની મુશ્કેલી ન નડે તે માટે સરકારે પહેલા સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો કર્યો. તેણે વાણિજ્યિક સિલિન્ડરોની ડિલિવરી મર્યાદિત કરી અને LPG બુકિંગ માટેનો સમય લંબાવ્યો. સરકારે એક નીતિ રજૂ કરી છે, જે દેશભરના લાખો ઘરોમાં ખાવાનું તૈયાર કરવાની રીતને બદલી નાખશે. સરકાર જણાવે છે કે, જે વિસ્તારોમાં PNGની લાઈન પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં PNGમાં ફરજિયાત શિફ્ટ કરવાની જરૂર પડશે. સરકારે આ માટે ત્રણ મહિનાનો સમય આપ્યો છે.

એનો અર્થ સ્પષ્ટ છે કે, જો તમારા વિસ્તારમાં PNG ઉપલબ્ધ હોય અને તમને 90 દિવસની અંદર કનેક્શન ન લીધું તો તમારો LPG પુરવઠો બંધ કરી શકાય છે. વિશ્વના ઉર્જા પુરવઠાનો મોટો ભાગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. LNG પણ અહીંથી પૂરો પાડવામાં આવે છે. આનાથી દેશમાં LPG અને કુદરતી ગેસ બંનેના પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી છે. આ સમસ્યા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. આ જ કારણ છે કે સરકાર ધીમે ધીમે આયાતી ઇંધણ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને સ્થાનિક પાઇપલાઇન માળખાને મજબૂત બનાવવા માટે કામ કરી રહી છે. તો ચાલો જોઈ લઈએ કે કેન્દ્ર સરકારના PNG લેવા માટેના પાંચ મુખ્ય કારણો કયા કયા છે...

સરકાર PNG પર કેમ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે?: વર્તમાન કટોકટીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો તમે LPG પર આધારિત છો, તો કોઈપણ સમસ્યાને કારણે બળતણ વિના લાખો લોકોને રસોઈ બનાવવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. આ ઉપરાંત, પાઇપલાઇન નેટવર્ક સ્થાનિક ગેસ ક્ષેત્ર અને વિવિધ આયાત ટર્મિનલ્સને જોડશે.

LPG કરતાં ગ્રાહકો માટે PNG ઘણી રીતે સસ્તું પડે છે. LPG સપ્લાયમાં સિલિન્ડર, ટ્રક, બોટલિંગ પ્લાન્ટ અને ડીલર નેટવર્કનો સમાવેશ થાય છે. એકવાર તમારા ઘરે PNG પાઇપ ઇન્સ્ટોલ થઈ જાય, પછી સમગ્ર સપ્લાય ચેઇન આવા ખર્ચ ઘટાડે છે. LPGની સરખામણીમાં, તેના પર 30થી 40 ટકા જેટલો ખર્ચ ઓછો થઇ જાય છે.

સિલિન્ડર બુક કરાવવા અને પછી ડિલિવરીની રાહ જોવામાં વિલંબ થાય છે. રસોઈ બનાવતી વખતે અચાનક ગેસ ખતમ થઈ જવાથી અસુવિધા થઈ શકે છે. PNG કનેક્શન હોવાથી આ પ્રકારનું જોખમ દૂર થાય છે.

સરકારે ગરીબી રેખા નીચે રહેતા લોકો માટે ઉજ્જવલા યોજના શરૂ કરી. આ યોજના હેઠળ, લાખો પરિવારોને LPG સિલિન્ડર પર સબસિડી આપવામાં આવે છે. જેમ જેમ લોકો PNG તરફ વળશે, તેમ તેમ સરકાર પર સબસિડીનો બોજ ધીમે ધીમે ઘટશે.

કુદરતી ગેસ LPG કરતાં સ્વચ્છ ઇંધણ છે. તે કોલસા અને લાકડા કરતાં ઘણું સારું છે. PNG નેટવર્કનું વિસ્તરણ પ્રદૂષણ ઘટાડવાની સરકારની લાંબા ગાળાની યોજનાનો એક ભાગ છે.

સરકાર ઝડપથી કુદરતી ગેસ પાઇપલાઇન્સ દરેક જગ્યાએ પહોંચાડવા માટેનું વિસ્તરણ કરી રહી છે. મોટી ટ્રાન્સમિશન લાઇન દ્વારા દરેક ઘરને કનેક્શન આપવા માટે નેટવર્કનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે. વધુ ઘરોને LPG-મુક્ત બનાવવા માટે PNG કનેક્શન્સ પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

હાલમાં, પાઇપલાઇન નાખવા માટે કંપનીઓને વિવિધ વિભાગો પાસેથી મંજૂરી માટે ફી ચૂકવવી પડે છે. જમીનની પહોંચના અભાવે RWA ઘણીવાર કામ અટકાવી દે છે. નવા આદેશ આવવાથી હવે આવી સમસ્યાઓ હવે ઊભી થશે નહીં.

ઘણા લોકો હાલમાં LPG વાપરે છે પરંતુ તેમના ઘરો પાસે PNG કનેક્શન છે. સરકાર આ લોકોને PNGમાં સ્થાનાંતરિત કરવા માંગે છે, કારણ કે PNG ઘરેલુ રીતે વધુ ઉપલબ્ધ છે.

અગાઉ, PNG સંબંધિત નિયમો રાજ્યો અને શહેરોમાં અલગ અલગ હતા. નવો ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા, ચલાવવા અને વિસ્તરણ માટે એક માળખું સ્થાપિત કરે છે.

હવે, હાઉસિંગ સોસાયટીઓ અથવા RWAs PNG પાઇપલાઇન નાખવાથી રોકી શકશે નહીં. આ ફેરફાર વધુને વધુ ઘરોને PNG કનેક્શનની ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે. PNG વાપરવા માટે સરળ અને સસ્તું છે. આ ફેરફાર પાછળ સરકારનો ધ્યેય મધ્ય પૂર્વને પુરવઠા વિક્ષેપોથી બચાવવાનો છે. સરકાર ભવિષ્યમાં કોઈપણ વિક્ષેપના કિસ્સામાં રસોઈ બનાવવામાં બળતણની અછત ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.

કેન્દ્ર સરકારે શહેરના ગેસ વિતરકો દ્વારા ગેસ પાઇપલાઇન નાખવા માટે નવા નિયમો સૂચિત કર્યા છે. જે વિસ્તારોમાં ગેસ પાઇપલાઇન/જોડાણો પહેલાથી જ ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં ગ્રાહકોને ત્રણ મહિનાની અંદર PNG પર સ્વિચ કરવાની જરૂર પડશે. જે ગ્રાહકો PNG પર સ્વિચ કરવાનો ઇનકાર કરે છે, તેમનો LPG પુરવઠો ત્રણ મહિનાની અંદર સ્થગિત કરવામાં આવશે. નોટિસ અવધિ સમાપ્ત થયા પછી, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ રહેવાસીઓને LPG પુરવઠો બંધ કરવાની જાણ કરશે.