US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, જે કોઈપણ કિંમતે ગ્રીનલેન્ડ પર કબજો કરવાની ધમકી આપી રહ્યા હતા, તેમણે અચાનક U-ટર્ન લીધો છે. દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમમાં બોલતા, ટ્રમ્પે તેમની ગ્રીનલેન્ડ યોજના જાહેર કરી અને યુરોપિયન યુનિયન દેશો પર પ્રસ્તાવિત ટેરિફને કામચલાઉ સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે, તેમણે ગ્રીનલેન્ડ સાથે ભવિષ્યના સોદા માટે એક માળખું તૈયાર કર્યું છે, અને તેથી તે તેના પર આક્રમણ કરશે નહીં. જ્યારે એવું લાગતું હતું કે ટ્રમ્પ ગ્રીનલેન્ડ માટે વેનેઝુએલાનો અભિગમ અપનાવશે, પરંતુ દાવોસ પહોંચ્યા પછી તેમનું વલણ 360 ડિગ્રી બદલાઈ ગયું. દરેકના મનમાં પ્રશ્ન એ છે કે, આખરે જિદ્દી ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડ પર પોતાનું વલણ કેવી રીતે બદલી નાખ્યું?
US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દાવોસ પહોંચ્યા, નાટોના વડા માર્ક રુટે સાથે મુલાકાત કરી, અને ગ્રીનલેન્ડ પર પોતાનું વલણ બદલી નાખ્યું, યુરોપિયન દેશો પર ટેરિફ લાદવાનો નિર્ણય પાછો ખેંચી લીધો. તેમણે ગ્રીનલેન્ડમાં લશ્કરી કાર્યવાહીનો પણ ઇનકાર કર્યો. હવે પ્રશ્ન એ છે કે તેમણે આ નિર્ણય શા માટે લીધો. જો તમે ટ્રમ્પના U-ટર્ન પાછળની વાર્તાને સમજવાનો પ્રયાસ કરશો, તો તમને ભારત કનેક્શન દેખાશે. ટ્રમ્પના ગ્રીનલેન્ડ મિશનથી યુરોપિયન યુનિયન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે તણાવ વધ્યો. EUએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના વેપાર કરારને અટકાવી દીધો. યુરોપિયન સંસદે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના મુખ્ય ટર્નબેરી વેપાર કરારને અટકાવી દીધો. આ દરમિયાન, ભારત સાથે EUના વેપાર કરારને વેગ મળ્યો. યુરોપિયન યુનિયને ભારત સાથે મુક્ત વેપાર કરારને ઝડપી બનાવવાનો નિર્ણય લીધો.
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર 27 જાન્યુઆરીએ અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની અપેક્ષા છે. આ કરાર પૂર્ણ થવાથી ભારત અને યુરોપ વચ્ચે 2 અબજ લોકોનું મોટું બજાર તૈયાર થશે. બંને દેશો વચ્ચે 90 ટકા સુધીનો વેપાર ટેરિફ-મુક્ત બનશે. યુરોપના યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના બગડતા સંબંધોએ આ મુક્ત વેપાર કરારને વેગ આપ્યો છે, જે 18 વર્ષથી અટકેલો હતો. યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયન અને યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો લુઇસ સાન્તોસ દા કોસ્ટા બંને ભારતના પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીમાં મુખ્ય મહેમાનો તરીકે હાજર રહેશે. ભારત અને યુરોપ વચ્ચે વધતી મિત્રતા ટ્રમ્પને ચિંતામાં મૂકી રહી છે. ભારત-EUની FTAથી સૌથી મોટો ફટકો અમેરિકાને લાગવાની તૈયારીમાં છે.
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર બંને દેશોને એકબીજાના બજારોમાં સરળતાથી પ્રવેશ કરવાની મંજૂરી આપશે. બંને પાસે એક વિશાળ નિકાસ બજાર હશે. આ કરાર ભારત માટે 27 દેશોમાં વેપાર કરવા માટે દરવાજા ખોલશે, અને યુરોપિયન દેશો પછી ભારત વિશ્વનું સૌથી મોટું ગ્રાહક બજાર હશે. ભારત-યુરોપિયન ટ્રેડિંગ ભાગીદારી US માટે સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. આ જ કારણ છે કે તેને 'મધર ઓફ ઓલ ડિલ્સ' કહેવામાં આવે છે. આ ભારત-યુરોપિયન યુનિયન સોદો US પ્રભુત્વ ઘટાડશે. ટેરિફના કારણે જે મનસ્વી કામ કરવા માંગતા હતા તે હવે અટકી જશે. ભારત અને યુરોપ બંને US પર તેની નિર્ભરતા ઘટાડવાનું શરૂ કરશે.
ગ્રીનલેન્ડ પર ટ્રમ્પની ધમકીઓને કારણે, EUએ US સાથે વેપાર સોદો અસ્થાયી રૂપે અટકાવ્યો હતો. સોદો સ્થગિત કરવાથી US માટે ખુબ મોટું નુકસાન થઈ શકે છે. EU સાથે ટર્નબેરી વેપાર સોદો US નિકાસકારોને શૂન્ય ટેરિફ પર યુરોપમાં માલ વેચવાની મંજૂરી આપતો હતો, પરંતુ તેના સ્થગિત થવાથી USમાં ફુગાવો વધશે. આ સોદો સ્થગિત થવાથી US કંપનીઓને યુરોપમાં વેચાતા માલ પર વધુ ટેરિફ ચૂકવવાની ફરજ પડશે, જેનાથી નિકાસમાં ઘટાડો થશે. આનાથી USમાં ફુગાવો અને બેરોજગારી વધી શકે છે. ચીન સાથે વેપારના મુદ્દાઓમાં પહેલેથી જ ફસાયેલું અમેરિકા, યુરોપ સાથે વધુ પડતી મુશ્કેલી સહન કરી શકે તેમ નથી.
ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકા પીછેહઠ કરી ચૂક્યું છે. ટ્રમ્પ સમજે છે કે ટેરિફના કારણે વિશ્વભરના દેશો તેમની વિરુદ્ધ થઇ રહ્યા છે. વિશ્વ વ્યવસ્થા બદલાઈ રહી છે. ચીન અને રશિયા જેવા દેશો આ તકનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. અમેરિકા પોતાનો પ્રભાવ ગુમાવવાનો ભય ધરાવે છે. જ્યારે રશિયા અને ચીન જેવા દેશો તેમની વૈશ્વિક સ્થિતિ મજબૂત કરી રહ્યા છે, ત્યારે ટ્રમ્પ વિરોધી વાતાવરણ અમેરિકાની વિશ્વસનીયતાને નબળી બનાવી રહ્યું છે. વેનેઝુએલા પછી, ગ્રીનલેન્ડ પર ટ્રમ્પનો મૌખિક હુમલો નાટો અને UN વિરુદ્ધ છે. ફક્ત બાકીના વિશ્વમાં જ નહીં, પરંતુ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પણ, તેમના નિર્ણય સામે અવાજો વધી રહ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં, ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડ પર U-ટર્ન લેવાનું નક્કી કર્યું.
14.jpg)
