હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, ધનતેરસનો પવિત્ર તહેવાર દર વર્ષે કાર્તિક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ (અંધારિયા પખવાડિયા)ના તેરમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે દેવી મા લક્ષ્મી અને ભગવાન કુબેરની પૂજા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ ધનતેરસ પર દેવી મા લક્ષ્મી અને ભગવાન કુબેરની પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને સંપત્તિ આવે છે. 2025માં, આ શુભ તહેવાર ઓક્ટોબરમાં આવ્યો છે. જોકે, આ વખતે, લોકોમાં મૂંઝવણ છે કે, ધનતેરસ 18 ઓક્ટોબરે ઉજવાશે કે 19 ઓક્ટોબરે. ચાલો તો તમને જણાવી દઈએ કે, ધનતેરસની ચોક્કસ તારીખ, શુભ સમય કયો છે અને તેનું મહત્વ શું છે.
આ વર્ષે, કાર્તિક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષનો તેરમો દિવસ 18 ઓક્ટોબરે બપોરે 12:20 વાગ્યે શરૂ થશે અને 19 ઓક્ટોબરે બપોરે 1:53 વાગ્યા સુધી ચાલશે. જો કે પ્રદોષ કાળ દરમિયાન 18 ઓક્ટોબરે ત્રયોદશી તિથિ આવતી હોવાથી, તે દિવસે જ ધનતેરસ ઉજવવામાં આવશે.
જ્યોતિષીઓના મતે, ધનતેરસ પર પૂજા માટેનો સૌથી શુભ સમય સૂર્યાસ્ત પછી સાંજે 7:16 થી 8:20 વાગ્યા સુધીનો રહેશે. આ સમય દરમિયાન દેવી મા લક્ષ્મી અને ભગવાન કુબેરની પૂજા કરવી ખાસ ફળદાયી માનવામાં આવે છે. આ દરમિયાન, ત્રયોદશી તિથિ બપોરે 12:20 વાગ્યે શરૂ થતાં જ ખરીદી માટેનો શુભ સમય શરૂ થાય છે. આ દિવસે સોનું, ચાંદી, વાસણો, સાવરણી, દીવા વગેરે ખરીદવાને ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, ધનતેરસ પર કરવામાં આવતી ખરીદી ઘરમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને સંપત્તિ લાવે છે.
ધનતેરસના તહેવાર પાછળ ઘણી પૌરાણિક કથાઓ પ્રચલિત છે. સૌથી પ્રાચીન વાર્તા અનુસાર, જ્યારે દેવતાઓ અને રાક્ષસોએ એકસાથે સમુદ્ર મંથન કર્યું, ત્યારે ઐરાવત હાથી, કૌસ્તુભ મણિ, કલ્પવૃક્ષ, અપ્સરાઓ અને દેવી લક્ષ્મી જેવી ઘણી દૈવી વસ્તુઓ તે મંથનમાંથી બહાર આવી. આના અંતમાં, ભગવાન ધનવંતરી અમૃતથી ભરેલા કળશ સાથે પ્રગટ થયા. આ અમૃત માટે દેવતાઓ અને દાનવો વચ્ચે લાંબો સંઘર્ષ ચાલ્યો. ત્યાર પછી, ભગવાન વિષ્ણુએ મોહિનીનું રૂપ ધારણ કર્યું અને દેવતાઓને અમૃત પીવડાવ્યું, જેનાથી તેઓ અમર અને શક્તિશાળી બન્યા. જે દિવસે ભગવાન ધન્વંતરી સમુદ્રમાંથી અમૃત કળશ લઈને બહાર આવ્યા તે દિવસ કાર્તિક મહિનાના અંધારિયા પખવાડિયાનો તેરમો દિવસ હતો. ત્યારથી, આ તારીખને ધનતેરસ તરીકે ઉજવવાની પરંપરા શરૂ થઈ. આ દિવસે, ભગવાન ધન્વંતરી, દેવી લક્ષ્મી અને કુબેરને વિશેષ પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી જ્યોતિષીઓ, પંચાંગ, માન્યતાઓ અને ધાર્મિક ગ્રંથો જેવા વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી એકઠી કરીને લેવામાં આવી છે. અહીં અમારો હેતુ ફક્ત માહિતી પહોંચાડવાનો છે. આમાંથી કોઈનો પણ ઉપયોગ કરતા પહેલા, કૃપા કરીને તેને સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.
